Jak można kolekcjonować banknoty?

Banknoty to jeden z powszechnie wykorzystywanych środków płatniczych, aczkolwiek nie jest to jego jedyna funkcja. Zdarza się, że banknoty stanowią przedmiot zainteresowania kolekcjonerów. Banknoty można kolekcjonować na wiele sposobów, niemniej jednak niezależnie od przyjętej systematyki, zawsze należy odpowiednio dbać o swoją kolekcję.

Na skróty...

Typy kolekcji banknotów

Jak można kolekcjonować banknotyPrzyjęcie odpowiedniego rodzaju zbierania banknotów zależy jedynie od samego kolekcjonera i jego indywidualnych preferencji. Początkujący kolekcjonerzy na ogół zbierają wszystkie banknoty, bez względu na ich typ. Z czasem jednak kolekcja może nabrać zupełnie innego charakteru i ograniczyć się np. do jednego nurtu tematycznego, kraju, czy obszaru geograficznego, z którego pochodzą banknoty. Można przyjąć ogólną klasyfikację kolekcjonowania banknotów, która obejmuje: kolekcje tematyczne, kolekcje jednego nominału bądź dużych nominałów, kolekcję banknotów nieczytelnych, kolekcje banknotów z nieistniejących już państw, kolekcję specyficznej numeracji, jak również kolekcję specyficznego okresu historycznego. Kolekcja tematyczna obejmuje banknoty, posiadające pewne motywy, które mogą być ujęte w jedną grupę. Wiele państw stosuje motywy przewodnie na swoich banknotach: Nowa Zelandia umieszcza na nich ptaki, kraje afrykańskie mają banknoty przedstawiające zwierzęta egzotyczne, zaś w Indonezji można spotkać banknoty z kwiatami i innymi roślinami. To nie jedyne motywy, jakie mogą znaleźć się na banknotach krajowych. Na banknotach licznych państw znajdziemy podobizny sławnych ludzi – naukowców, muzyków, podróżników, władców, czy prezydentów; urządzenia techniczne – samoloty, łodzie, samochody; widoki miast czy krajobrazów, charakterystycznych dla danego kraju. Kolekcja jednego nominału bądź niekiedy wyłącznie dużych nominałów chyba nie potrzebuje szerszego opisu. Zbiór w takim przypadku złożony jest z mniejszej liczby egzemplarzy banknotów, o nominale np. 1, bądź jak najwyższym, występującym w danym państwie.

Interesującym typem kolekcji są zbiory banknotów nieczytelnych, oczywiście są one opisane pismem lub alfabetem, które dla człowieka z naszego kręgu kulturowego jest całkowicie niezrozumiały. Niezwykle cenne są kolekcje banknotów z państw, których nie ma już na mapie świata. Takie banknoty są trudno dostępne, dlatego też należy zapłacić za nie niekiedy majątek. Banknoty mogą pochodzić np. z dawnej Jugosławii, Czechosłowacji, czy Rodezji. Kolekcje specyficznego okresu czasu obejmują na przykład banknoty pochodzące wyłącznie z czasów I lub II wojny światowej, z państw, które uczestniczyły w tych wydarzeniach. Ostatni z typów kolekcji to zbiór banknotów mających specyficzną numerację, np. mających jak najniższe lub jak najwyższe numery seryjne.

Przechowywanie i opieka nad kolekcją

Jeśli już decydujemy się na zbieranie banknotów, trzeba liczyć się z tym, że należy je w odpowiedni sposób przechowywać, aby kolekcja nie uległa zniszczeniu. Banknoty są wykonane z papieru pokrytego farbą drukarską i z racji tego są narażone na wpływ niekorzystnych czynników zewnętrznych, takich jak: naturalne procesy starzenia, uszkodzenia mechaniczne papieru, żółknięcie pod wpływem światła słonecznego, działania mikroorganizmów – grzybów i pleśni mogących odbarwiać albo zabarwiać banknoty, bądź okrywać je nalotem; działania owadów i innych zwierząt, działanie materiałów służących do konserwacji – niektóre związki chemiczne mogą doprowadzić do odbarwienia banknotów albo nawet rozpadu papieru. W specjalistycznych sklepach dla kolekcjonerów niekiedy można zakupić odpowiednie do kolekcjonowania banknotów klasery. Są one dostosowane do przechowywania w nich banknotów różnej wielkości. Trzeba jednak powiedzieć, że takie klasery są towarem deficytowym i trudno je kupić. Barierą jest również ich wysoka cena. Profesjonalni kolekcjonerzy twierdzą również, że istnieje możliwość zniszczenia w nich banknotów pod wpływem substancji chemicznych, które mogą zostać wytworzone przez tworzywo sztuczne, będące budulcem klasera.

Banknoty można gromadzić w albumach fotograficznych, wkładając je w specjalne narożniki, ale utrudnia to manipulowanie nimi i oglądanie z obu stron. Najlepiej jest samodzielnie wykonać klasery z celofanu, który łatwo można dostać chociażby w każdej kwiaciarni czy dobrze zaopatrzonym sklepie papierniczym. Zabezpieczone celofanem banknoty należy trzymać z daleka od wilgoci, bowiem materiał ten jest bardzo wrażliwy na zamoczenie i zawilgocenie. Klasery z celofanu na ogół składają się z niewielu stron. Pomiędzy arkuszami celofanu, który spięty jest zszywaczem, umieszczane są banknoty, a tak przygotowane karty są usztywniane po jednej stronie paskiem brystolu i wpinane do skoroszytu. Celofan należy zszywać, a nie sklejać, ponieważ sklejenie zabrałoby dopływ powietrza do banknotu. Banknoty należy zbierać w jak najlepszym stanie, co oznacza, że nie powinny być one ani zniszczone, ani poplamione, ani tym bardziej postrzępione czy podarte. Nie zawsze jest to oczywiście możliwe, zwłaszcza, jeśli chodzi o banknoty sprzed kilkudziesięciu lat, a nie współczesne, które można jeszcze dostać w bardzo dobrym stanie, wprost z mennicy. W żadnym przypadku podarte banknoty nie powinny być sklejane taśmą klejącą, ponieważ pozostawia ona ślady kleju i może z czasem spowodować odbarwienie banknotu.

Najczęściej zadawane pytania

  • Czy klasery na bilon lub znaczki nadają się do zbierania banknotów?

    W żadnym wypadku. Nie posiadają one odpowiednio dużych przegródek, w których można by bezpiecznie przetrzymywać okazy banknotów, należące do kolekcji. Lepiej do tego celu wybrać profesjonalne klasery na banknoty lub pokusić się o samodzielne ich stworzenie, z arkuszy celofanu.

  • Czy sklejać podarte, ale cenne dla kolekcji, banknoty?

    Nie zaleca się sklejania przedartych, czy też wystrzępionych banknotów, bowiem klej zawarty w taśmie klejącej może pozostawić na banknocie brudne ślady bądź też spowodować odbarwienie farby na banknocie.

  • Czy można wyprasować banknot?

    Jeśli banknot jest wygnieciony to lepiej zaliczyć go w takim stanie do kolekcji, niż go prasować żelazkiem. Urządzenie może go uszkodzić, albo spowodować przypalenie rogów lub odbarwienia farby.

Podsumowanie

Banknoty należy przechowywać w temperaturze około 14-18 stopni Celsjusza i wilgotności względnej wynoszącej od 50 do 60%. Jeśli temperatura będzie w pomieszczeniu wyższa, wówczas wilgotność automatycznie powinna być niższa. Zaleca się trzymanie kolekcji banknotów z daleka od źródła ciepła, w miejscu zabezpieczonym przed kurzem, brudem, gazami spalinowymi, owadami i gryzoniami. Klasery z kolekcją banknotów dobrze jest przechowywać luźno w pozycji stojącej, bez dostępu światła zawierającego promienie ultrafioletowe. Co pewien czas warto jest przewietrzyć kolekcję banknotów i przeprowadzić dezynfekcję, jeśli stwierdzi się zakażenie mikroorganizmami.

Podobne poradniki


Strona wygenerowana 2017-10-21 08:52:04, 213