Legenda Tatr: Maryna z Hrubego - Kazimierz Tetmajer
Ilustracje: Władysław Skoczylas (drzeworyty)
To jest pierwszy tom w dwutomowego cyklu Legenda Tatr (t. 1: Maryna z Hrubego, t. 2: Janosik Nędza Litmanowski ), który napsał Kazimierz Przerwa-Tetmajer zafascynowany folklorem góralskim...
Część pierwsza opowiada o krótkich i dramatycznych dziejach siedemnastowiecznego trybuna ludowego - Aleksandra Kostki-Napierskiego, który jako niefortunny organizator buntu chłopskiego na Podhalu, wywołanego przeciwko panowaniu szlachty, zginął na palu. Jego postać, prócz cech społecznych - organizowanie buntu przeciw uciskowi szlacheckiemu - ma cechy przygodowo-awanturnicze w stylu pisarstwa Młodej Polski.
W części drugiej, gdy zabrakło już buntownika Kostki-Napierskiego, oręż odwetu za krzywdy chłopskie i ucisk szwedzki podejmuje półlegendarny zbójnik polski, JAnosik Nędza Litmanowski. Akcja rozwija wątki romansowe z częsci pierwszej oraz przedstawia życie górali w powiązaniu z przyrodą. Opisy klęsk elementarnych, pór roku, pasterskiego bytowania w górach wypełniają sporo udanych kart tej powieści.
Postać JAnosika, przybrana w bohaterką i tragiczną aureolę spaja w całość treść płynną, ujętą często w formę niezależnych nowel.
Kazimierz Tetmajer, ps. Przerwa (1865-1940), brat przyrodni W. Tetmajera, polski poeta, prozaik, dramaturg. Studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego i w Heidelbergu. W okresie I wojny światowej związany z legionami J. Piłsudskiego, organizator Komitetu Obrony Spisza, Orawy i Podhala, redaktor pisma Praca Narodowa. Po wojnie osiadł w Warszawie. 1921 prezes Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy.
Uważany za jednego z najwybitniejszych twórców Młodej Polski. Rozgłos i uznanie przyniósł mu cykl zbiorów poetyckich: Poezje (1891), Poezje. Seria II (1894), Poezje. III (1898), Poezje. IV (1900), Poezje. V (1905), Poezje. VI (1910), Poezje. VII (1912), Poezje. Seria ósma (1924). W mistrzowskiej formie wyrażał pesymistyczne nastroje swego pokolenia (tzw. schyłkowców), nawiązując m.in. do filozofii A. Schopenhauera i F. Nietzschego.
Jako prozaik odniósł sukces opowiadaniem Ksiądz Piotr (1895), nowelami zebranymi w tomie Na Skalnym Podhalu (1903-1910), Legendą Tatr (1912). Mniej udana była powieść historyczna z czasów napoleońskich Koniec epopei (tom 1-3, 1913-1917), a także powieści współczesne z życia artystów, np. Anioł śmierci (1898) i dramaty. Wybór nowel (1906), Poezje. Wydanie zbiorowe (tom 1-4, 1923-1924), Poezje wybrane w serii Biblioteki Narodowej (1968), Poezje (1979).
272 str., oprawa twarda płócienna, tłoczenia, format 130x200
Stan: b.dobry
Wyd.: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1952
ISBN: - |
