W rytmie fabrycznych syren - Wacław Pawlak

Książka jest próbą kronikarskiego zapisu powszedniego życia miasta, panoramicznym przeglądem wydarzeń w dwudziestoleciu międzywojennym 1919-1939. Na jej kartach przeplatają się sprawy ważne z mniej ważnymi, czasem radosne, a niekiedy smutne. Jak w życiu…
Zasadniczym źródłem zawartych w niej informacji jest łódzka prasa codzienna oraz opracowania kronikarzy i dziejopisów zajmujących się historią Łodzi i jej regionu.

Wcześniejsze lata tej specyficznej historii Łodzi opisane są w książce Na łódzkim bruku i obejmują lata 1901-1918.



Spis treści:

• Od Autora
• Rok 1919
  • Łódź wolna — Walka o władzę — Rada Robotnicza — Trudne początki — Przyjazd J. Paderewskiego — Wybory samorządowe — Pracy i chleba — „Krwawa środa” Wybryki hallerczyków — Powszechne nauczanie — Dożywianie dzieci — Książki i prasa — Sprawa M. Sachsa — Teatr F. Rychłowskiego — P. Negri w Łodzi — Ruszył Scheibler.
• Rok 1920
  • Awans miasta — Drastyczne ograniczenia — Dewaluacja marki polskiej — Strajki — Łapownictwo i nadużycia — Winien prokurator — Radni przeciwko wojnie — Paniczne nastroje — Konfiskaty i represje — Zaciąg ochotników do wojska — Zawieszenie broni — Nieco o prasie — Występy L. Solskiego — A. Zelwerowicz po raz wtóry — Pożar Teatru Wielkiego — Życie muzyczne — Wieczór skamandrytów — Znowu widmo bezrobocia.
• Rok 1921
  • Nadal braki aprowizacyjne — Wizyta L. Skulskiego — Likwidacja Komitetu Rozdziału Chleba i Mąki — Powołanie Komitetu Plebiscytowego — „Hojna” ofiara barona E. Haeblera — Powrót „Dzieci Łodzi” — Zielony karnawał — Fala strajków — Bojkot Rady Miejskiej przez NPR — Biskupstwo łódzkie — Zmiana warty w teatrze — Melpomena w ogniu — Miejski Uniwersytet Powszechny — Wieczór futurystów — Z kroniki żałobnej powszechny.
• Rok 1922
  • Ożywienie w przemyśle — Pożar „Widzewskiej Manufaktury” — Dewaluacja marki — Kłopoty mieszkaniowe — Kasa Chorych — Zmiana na stanowisku wojewody — Inwestycje miejskie — H. Barwiński dyrektorem sceny łódzkiej — Nabytki Magistratu — Jeszcze raz sprawa M. Sachsa — Zgon wydawcy „Rozwoju” — Wybory do sejmu i senatu — Żałoba po śmierci Narutowicza.
• Rok 1923
  • Nabożeństwa żałobne — „Republika” fabrykanta M. J. Poznańskiego — Pół miliona łodzian — Towarzystwo Uniwersytetów Robotniczych — Pomnik na Polesiu Konstantynowskim — Stan szkolnictwa średniego — Muzeum Nauki i Sztuki — Rozkład w organach samorządu — Wybory do Rady Miejskiej — Nowy wojewoda — Wizyta prezydenta S. Wojciechowskiego — Sprawy teatralne — Jubileusz ŁKS — Przepisy drogowe — Anarchia walutowa — Koniunktura w przemyśle — Bawmy się! — Bal maskowy… w Kochanówce.
• Rok 1924
  • Spadek koniunktury w przemyśle — Reforma walutowa — Ograniczanie czasu pracy — Wielowarstwowość — Sprawa H. Kona — A. Thomas honorowym obywatelem Łodzi — Procesy komunistów — Wstrząsająca śmierć strażaków — Nowa siedziba Magistratu — Uchwała o budowie kanalizacji i wodociągów — Teatr Letni — Otwarcie Miejskiej Galerii Sztuki — Koncerty radiowe — Odczyty w Filharmonii — R. Garapich znowu w Łodzi — Wystąpienie A. Rżewskiego z PPS — Wizyta B. Limanowskiego — Żałobna wieść z Warszawy.
• Rok 1925
  • Bankructwo Heinzlów — Strajk lekarzy — Wizyta gen. W. Sikorskiego — Jakiego wyznania był Nieznany Żołnierz? Roboty kanalizacyjne — Komisarz Rządu ostrzega — W ogrodach i ogródkach — J. Palarski contra K. Wroczyński — „Czwartki literackie” — Zamknięcie „Sceny Robotniczej” — Centralna Biblioteka Pedagogicz na — Tramwajem na Widzew — „Taksisy” na ulicach Łodzi — D. Kłuszyńska senatorem — „Farbowani Szwajcarzy” w łódzkiej elektrowni.
• Rok 1926
  • Wyprzedaż maszyn za granice. — Fabrykancki przepis na wyjście z kryzysu — Gazeta czy los loteryjny? — Wojna żydowska — Co dziś będzie w radio? — Rozstrzygnięcie konkursu na pomnik Kościuszki — TUR w nowej siedzibie — Pogrzeb proletariatczyka T. Rychlińskiego — Łódź w dniach przewrotu majowego — Wszystko po dawnemu — Afera tytoniowa — Znowu strajk lekarzy Kasy Chorych — Aresztowanie dr. E. Samborskiego — Wyścigi konne w Rudzie — Jubileusz straży ogniowej — Trędowata w Łodzi — Archiwum Akt Dawnych — Strajk w instytucjach publicznych.
• Rok 1927
  • Pomyślna koniunktura w przemyśle — Roboty publiczne — Pieniądz nie śmierdzi — Rocznik Statystyczny m. Łodzi — Kawaler orderu ukarany grzywną — A. Swiętochowski łódzkim laureatem — Zamordowanie M. Cynarskiego — Kim byli mordercy? — Kara śmierci dla zabójcy — Wizyta prezydenta I. Mościckiego — „Hasło Łódzkie” — Rozwój radiofonii — Sytuacja w teatrze — Awantura na wystawie obrazów — Wybory do Rady Miejskiej — Zmiana warty w Magistracie — Proces o wyrąb łagiewnickich lasów.
• Rok 1928
  • Karnawał 1928 — Bal dziennikarzy — Sukces wyborczy lewicy — Aresztowanie W. Wandurskiego — Protest pisarzy — Demonstracja robotników sezonowych — Nowa zajezdnia dla tramwajów — Zwycięstwo łódzkiej straży ogniowej na zawodach w Turynie — Dożywotnie więzienie dla K. Rydzewskiego — „Czarny dzień” łódzkich gazet — J. Tuwim laureatem nagrody m. Łodzi — Grupa poetycka „Meteor” — Żałobna wieść z Grudziądza — Otwarcie Wolnej Wszechnicy Polskiej — Strajk powszechny włókniarzy — Tragiczne zajścia w „Widzewskiej Manufakturze” — X rocznica niepodległości — Zabójstwo Tyszerów.
• Rok 1929
  • Kryzys u bram miasta — Awantura w „Piccadilly” — Zabójstwo A. Kona — Siarczyste mrozy — Dyr. M. Dienstl--Dąbrowa pod ostrzałem krytyki — Narodziny „Głosu Porannego” — Wybory w Syndykacie Dziennikarzy — Nagroda Łodzi dla Z. Nałkowskiej — Niski stan czytelnictwa książek — Bieg sztafetowy „Kuriera Łódzkiego” — Komisarz rządowy w Kasie Chorych — Ł6di na Powszechnej Wystawie Krajowej — K, Adwentowicz dyrektorem Teatru Miejskiego — Wykopki na Piotrkowskiej — X Muza przemówiła — Walka z głodem mieszkaniowym.
• Rok 1930
  • Nieudany bojkot filmu dźwiękowego — Gały łzawiące w Teatrze Miejskim — Uruchomienie łódzkiej radiostacji — Muzeum Historii i Sztuki im. Bartoszewiczów — Prof. A. Bruckner laureatem nagrody w roku 1930 — Otwarcie szpitala im. I. Mościckiego — Nowe budownictwo — Sprawa obwieszczeń magistrackich — Afera poborowa — Teatry miejskie pod zarządem Zrzeszenia Artystów — Sukces wyborczy BBWR — Odsłonięcie pomnika T. Kościuszki — 30 000 bezrobotnych — Przemyślny trik O. Kona.
• Rok 1931
  • Wiceprezydent bez teki — Cięcia w budżecie miasta — Nowy regulamin nagrody m. Łodzi — Sprawa radnych J. Wolczyńskiego i W. Groszkowskiego — Kłopoty z kanalizacją — Zjazd PPS-Lewicy — Upadłość Banku Handlowego w Łodzi — Skutki zastoju w przemyśle — „Widzewska Manufaktura” pod nadzorem sądowym — Golgota na PKP — Drugi spis powszechny — Zgon E. Wagnera — Likwidacja „Hasła Łódzkiego” — „Dziennik Łódzki” — „Taka plama to reklama” — Igraszki z cenzurą — Zawieszenie „Rozwoju”
• Rok 1932
  • Problem mieszkaniowy — „Jaskiniowcy” pod Łodzią — Rezygnacja J. Holcgrebera ze stanowiska prezesa Rady Miejskiej — E. Wdeliński pozbawiony funkcji wiceprezydenta miasta — Nagroda m. Łodzi dla W. Strzemińskiego — Oburzający incydent — Uff, jak gorąco! — Zmiany w teatrze — Narada lewicy związkowej na Młynku — Proces uczestników zjazdu PPS-Lewicy — Nekrologia — Niedokończone dzieło inż. S. Skrzywana — „Czarny rok” Łodzi — Los bezrobotnego — Gen. P. Maciszewski prezesem zakładów K. Scheiblera i L. Grohmana.
• Rok 1933
  • Burzliwy rok — Strajk okupacyjny w „Widzewskiej Manufakturze” — Walka o umowę zbiorową — Strajk powszechny włókniarzy — Krwawe zajścia na ul. Rokicińskiej — Pogrzeb J. Wojciechowskiej, ofiary strzelaniny — Manifestacje antyhitlerowskie — Zdemolowanie drukarni „Freie Presse” — A. Hauke-Nowak wojewodą łódzkim — Nagroda m. Łodzi dla A. Struga — Pomnik Żwirki ł Wigury — Proces lewicy związkowej — Komisaryczny prezydent miasta — Burdy antysemickie — Likwidacja kilku pism — Nowa siedziba Teatru Miejskiego — 25-lecie ŁKS — Zgon dyr. L. Gajewicza.
• Rok 1934
  • Ograniczanie praw socjalnych — Strajk protestacyjny — Plaga żebractwa — Szyldomania — Demonstracja w katedrze łódzkiej — Aresztowanie prezesa Stronnictwa Narodowego — Sukces wyborczy narodowców — Samobójstwo dyrektora Filharmonii — upadłość zakładów L Geyera — Bracia J. i B. Adamowiczowie w Łodzi — IX Kongres Włókniarzy — Zgon biskupa W. Tymienieckiego.
• Rok 1935
  • Powódź na Widzewie — L. Waszkiewicz dyrektorem Archiwum Akt Dawnych — Wspomnienie o A. Roszkowskim — Proces o zajścia przed katedrą — Wydawcy „Kroniki” przed sądem — Zgon marszałka J. Piłsudskiego — Dar przemysłowców — Kłótnie i bijatyki radnych — Rada Miejska rozwiązana — Płk W. Głazek komisarycznym prezydentem Łodzi — Ważne inwestycje: droga do Łagiewnik i zbiornik na Stokach — Zbojkotowane wybory — Rozwiązanie BBWR — Kryzys przełamany — Pozorowany atak lotniczy — Prof. Cz. Witoszyński laureatem nagrody naukowej Łodzi.
• Rok 1936
  • Łódzkie „ostatki” — Obce kapitały we włókiennictwie — Znowu strajk powszechny — Wspólny front lewicy — Portrety Lenina w pierwszomajowym pochodzie — Starcia z bojówkami endecji — Zwycięstwo lewicy w wyborach samorządowych — Antyhitlerowska manifestacja na Wodnym Rynku — Nieboszczyk… świadkiem w sądzie — Skandaliczne stosunki w Teatrze Popularnym — Nieco o kulturze — Prof. K. Twardowski laureatem Łodzi — Dwie wystawy — Zatwierdzenie herbu Łodzi — Walka z gryzoniami — Nowa hala targowa.
• Rok 1937
  • Rozwiązanie Rady Miejskiej — Wzrost majątku komunalnego — 100 kin kanałów — Bruki Łodzi — Osobliwy tunel — Wiadukt nad ul. Tramwajową — Nowe szpitale — Jedno drzewo na 21 mieszkańców — Brak szacunku dla przeszłości — Towarzystwo Przyjaciół Nauk — 20-lecie Biblioteki Publicznej — T. Kulisiewicz laureatem Łodzi — Fuzja łódzkich teatrów — Fala antysemityzmu — Złe obyczaje prasowe — Samobójstwo adwokata P. Kona.
• Rok 1938
  • Pomruki nadchodzącej burzy wojennej — Niemiecka irredenta — Imponujący pochód 1-majowy — Strajk okupacyjny w fabryce E. Haeblera — Masoni w Łodzi — Rozwiązanie KPP — Unarodowienie handlu… za pomocą f szyldów — Kwestia mieszkaniowa nadal aktualna — Odsłonięcie pomnika S. Moniuszki — Wmurowanie kamienia węgielnego pod gmach Biblioteki Publicznej — Pustki w muzeach — Zmiany na wyższych stanowiskach — ŁKS poza piłkarską ekstraklasą — Kilka słów o M. Sprusiaku — Wstrząsająca śmierć W. Bytomskiej — Sukces lewicy w wyborach do Rady Miejskiej.
• Rok 1939
  • Przygotowania do wojny — Nuta optymizmu — J. Kwapiński prezydentem Łodzi — Strajk okupacyjny pracowników teatru — Nowa siedziba Rozgłośni Łódzkiej Polskiego Radia — Zbiegostwo Niemców do Rzeszy — Szpiedzy i prowokatorzy — Zbiórka na FON — Budowa schronów przeciwlotniczych — Godzina wojny.
• Bibliografia
• Spis ilustracji

Gato
Seria:
254 str., oprawa twarda, płócienna, obwoluta, format 130x200
Stan: b. dobry (-) minimalne przybrudzenie okładki
Wyd.: Wydawnictwo Łódzkie, 1984
ISBN: 83-218-0364-4