Tytuł oryginału:
Накануне (Nakanunie)
Tłumaczenie: Tadeusz Stępniewski
W przededniu to opowieść o wielkim, romantycznym uczuciu panny z najlepszego moskiewskiego towarzystwa do tułacza i zawodowego rewolucjonisty w jednej osobie — Dymitra Insarowa. Turgieniew, kreśląc dzieje czystej, szlachetnej miłości, odtwarza przy okazji świat pojęć i marzeń rosyjskiej szlachty i bohemy artystyczno-intelektualnej z połowy ubiegłego stulecia. Nad tą historią bezgranicznego poświęcenia dla ukochanego, i heroicznego oddania sprawie ważniejszej niż życie, ciąży fatalistyczna koncepcja miłości, w której śmierć kochanka bywa karą za chwile szczęścia, a nadzieje na lepsze jutro okazują się piękną, i być może nawet konieczną, lecz niestety tylko utopijną wiarą.
Powieść
W przededniu została wydana w 1860 roku w Rosji. Turgieniew nawiązał do autentycznych wydarzeń na Bałkanach w 1854 roku oraz do powstania Garibaldiego we Włoszech w 1859 roku. Prototypem bohaterki powieści Heleny była żona Garibaldiego Brazylijka Anita Ribeira, która porzuciła dom i przyjechała do Włoch. Zmarła na febrę.
Powieść obejmuje kilka lat połowy XIX wieku. Wydarzenia dzieją się w Moskwie, Carycynie, Wiedniu, Wenecji, Zarze oraz w Hercegowinie. Głównym bohaterem jest Dymitr Insarow, Bułgar, rewolucjonista, bojownik o niepodległość swojego narodu z tureckiej niewoli. Jest człowiekiem silnym, upartym i konsekwentnym. Mieszka w Moskwie, studiuje historię Rosji, prawo i ekonomię polityczną, przekłada pieśni i kroniki bułgarskie.
Andrzej Pietrowicz Biersieniew (absolwent wydziału filozoficznego, człowiek oddany nauce), Paweł Jakowlicz Szubin (rzeźbiarz, oddany sztuce) i Helena Nikołajewna Stachow stanowią grupę przyjaciół. Anna Wasiliewna Stachow (krewna Szubina) i Mikołaj Artemiewicz Stachow są rodzicami Heleny.
Do grupy przyjaciół dołącza Dymitr Insarow, którego Biersieniew namawia na wyjazd na letnisko. Dymitr poznaje młodziutką Helenę. Spędzają czas na letnisku. Dymitr zakochuje się w Helenie, ale twierdzi, że niepotrzebna mu miłość Rosjanki. Ona jest osobą wrażliwą, a jednocześnie silną i zdecydowaną, nie boi się łamać obyczajowych konwenansów. Wątek miłosny odgrywa w powieści ważną rolę, gdyż młodzi potajemnie biorą ślub. Rodzice Heleny chcą, by zapoznała się z Jegorem Kurnatowskim i wyszła za niego za mąż.
Gdy Turcja wypowiedziała wojnę Rosji, Dymitr postanawia wyjechać do ojczyzny. Wtedy Helena wyznaje rodzicom, że wyszła za mąż i wyjeżdża z Dymitrem. Jest gotowa pójść za nim wszędzie. Wyjeżdżają najpierw do Wenecji, tam Dymitr choruje i umiera, nie zdążył przybyć do kraju. Helena wiezie jego ciało do Zary. Zostanie siostrą miłosierdzia.
Powieść
W przededniu należy do jednego z najlepszych utworów Iwana Turgieniewa.
Gato
Seria:
196 str., oprawa twarda płócienna, format 155x210
Stan: b.dobry
Wyd.: Książka i Wiedza, 1951
ISBN: -