Nina Andrycz (ur. 11 listopada 1915 w Brześciu nad Bugiem (obecnie Białoruś)) ? polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, ceniona recytatorka, także poetka i pisarka.
Studiowała prawo na Uniwersytecie Wileńskim i historię na Uniwersytecie Warszawskim. Studiów tych nie ukończyła. Absolwentka warszawskiego Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej (1934).
Była drugą żoną Józefa Cyrankiewicza, działacza PZPR i premiera PRL. W teatrze zadebiutowała 16 listopada 1934 roku. W latach 1934-1935 pracowała w Teatrze na Pohulance w Wilnie. Aktorka warszawskiego Teatru Polskiego (od 1935 do dziś ? z przerwą w latach 1939-1945).
W dramatach klasycznych i romantycznych odtwórczyni głównych ról, m.in.: Solange w Lecie w Nohant (1935), Lukrecji Borgii w sztuce Cezar i człowiek (1937), Szimeny w Cydzie Corneille'a (1948), tytułowej w Marii Stuart w dramacie Słowackiego (1958), Elżbiety w Don Carlosie Schillera (1960), Królowej Małgorzaty w Ryszardzie III Shakespeare'a (1993), Starej w Krzesłach Ionesco (1995), Klary Zachanassian w spektaklu Wizyta starszej pani Dürrenmatta (1998). Spektakle (wybór)
Przed II wojną światową 1934 Nigdy nie można przewidzieć jako Gloria 1934 Hamlet jako Ofelia 1935 O Zmartwychwstaniu jako Maria Magdalena 1935 Ptak jako Burmistrzanka 1935 Król Lear jako Regana 1935 Kordian jako Strach / Wioletta 1936 Niedobra miłość jako Mania 1936 Tessa jako Antonina Sanger 1936 Lato w Nohant jako Solange 1937 Cezar i człowiek jako Lukrecja Borgia 1937 Szczygli zaułek jako Blanka 1938 Noc listopadowa jako Joanna 1938 Maskarada jako Aleksandrine 1939 Koleżanki jako Hela
Spektakle powojenne 1946 Papuga jako Marta (reżyseria Juliusz Osterwa) 1946 Szkoła obmowy jako Dorymena (reż. Karol Frycz) 1947 Oresteja jako Kasandra (reż. Arnold Szyfman) 1948, wznowienie 1954 Cyd jako Szimena (reż. Edmund Wierciński) 1948 Zakon krzyżowy jako Ryngałła (reż. Janusz Warnecki) 1949 Wieczór Puszkinowski (reż. J. Warnecki) 1949 Ostatnie dni jako Natalia (reż. Józef Wyszomirski) 1950 Tai Yang budzi się jako Tai Yang (reż. zespołowa) 1951 Intryga i miłość jako Lady Milford (reż. Aleksander Bardini) 1952 Lalka jako Izabela Łęcka (reż. Bronisław Dąbrowski) 1955 Miesiąc na wsi jako Natalia Pietrowna (reż. Władysław Krzemiński) 1955 Intryga i miłość jako Lady Milford (reż. Aleksandrowicz Gąssowski) - gościnnie w Teatrze Polskim w Poznaniu 1956 Cyd jako Szimena (reż. Ryszard Sobolewski) - gościnnie w Teatrze Polskim w Poznaniu 1956 Święta Joanna jako Joanna (reż. Bohdan Korzeniewski) 1958 Maria Stuart jako Maria Stuart (reż. Roman Zawistowski) 1960 Don Carlos jako Elżbieta Valois (reż. Władysław Hańcza) 1961 Pożądanie w cieniu wiązów jako Abbie Putnam (reż. R. Zawistowski) 1962 Mariana Pineda jako Mariana Pineda (reż. W. Hańcza) 1963 Borys Godunow jako Maryna (reż. Henryk Szletyński) 1963 Kleopatra jako Kleopatra (reż. Roman Niewiarowicz) 1964 Makbet jako Lady Makbet (reż. Otto Axer) 1964 Pies ogrodnika jako Diana de Belfior (reż. R. Niewiarowicz) 1965 Balladyna jako Balladyna (reż. W. Krzemiński) 1967 Nawrócenie kapitana Brassbound jako Lady Cecylia Waynflete (reż. Andrzej Szafiański) 1968 Wariacje na temat jako Rose (reż. Jan Kulczyński) 1969 Intryga i miłość jako Lady Milford (reż. Wanda Laskowska) 1971 Rzymska wiosna jako Małgorzata Fuller (reż. Jerzy Rakowiecki) 1973 Gwiazda jako Gwiazda (reż. Helmut Kajzar) - gościnnie w Teatrze Stara Prochownia w Warszawie 1973 Moralność pani Dulskiej jako Pani Dulska (reż. Krystyna Meissner) 1976 Maria Stuart jako Elżbieta, królowa Anglii (reż. August Kowalczyk) 1979 Profesja pani Warren jako Pani Warren (reż. K. Meissner) 1980 N.Andrycz przedstawia siebie... (widowisko poetyckie) - w Teatrze Stara Prochownia w Warszawie 1981 Karnawał jako Małgorzata (reż. Józef Para) 1983 Maestro jako Ksena (reż. Kazimierz Dejmek) 1985 Biesiada u hrabiny Kotłubaj jako Hrabina Maria Kotłubaj (reż. Romuald Szejd) - w Teatrze "Scena Prezentacje" w Warszawie 1986 Baba-Dziwo jako Valida Vrana (reż. Mariusz Dmochowski) 1988 Lokaj jako Starościna (reż. Andrzej Łapicki) 1990 Tango jako Eugenia (reż. K. Dejmek) 1993 Ryszard III jako Małgorzata (reż. Maciej Prus) 1994 Popołudnie kochanków jako Katarzyna II (reż. Jan Bratkowski) 1995 Krzesła jako Ona (Stara; reż. M. Prus) 1997 Cocktail Party Julia (Pani Shuttlethwaite; reż. M. Prus) 1998 Wizyta starszej pani jako Klara Zachanassian (reż. Zdzisław Wardejn) 2000 Lustro jako Aktorka (reż. Tomasz Zygadło) 2001 Królowa i Szekspir jako Elżbieta I, królowa Anglii (reż. Marcel Kochańczyk) - w Teatrze na Woli im. Łomnickiego w Warszawie
Teatr Telewizji 1958 Dama kameliowa (reż. Adam Hanuszkiewicz) 1959 Pani Bovary (reż. Jerzy Gruza) 1960 Judyta (reż. Stanisław Wohl) 1961 Anna Karenina (reż. A. Hanuszkiewicz) 1962 Pies ogrodnika jako Hrabina Diana de Belfor (reż. Konrad Swinarski) 1963 Panna bez posagu jako Larysa (reż. Jerzy Antczak) 1964 Rosmersholm jako Rebeka West (reż. Henryk Szletyński) 1965 Dym (reż. Bogdan Trukan) 1965 Pierścień wielkiej damy jako Hrabina Maria Harrys (reż. Andrzej Szafiański) 1966 Dzikie palmy (reż. Ludwik Rene) 1966 Oszukana jako Róża (reż. L. Rene) 1966 Powrót do Lizbony jako Donna Catherin (reż. B. Turkan) 1967 Miesiąc na wsi jako Natalia (reż. B. Turkan) 1969 Burza jako Katierina (reż. J. Kulczyński) 1969 Wachlarz lady Windermere jako Pani Erlynne (reż. B. Turkan) 1970 Safona jako Safona (reż. Henryk Drygalski) 1973 Dom nad Loarą jako Marie Requier (reż. H. Drygalski) 1976 Terrarium jako Ona (reż. Anna Minkiewicz) 1976 Wiersze (reż. Wojciech Siemion) 1977 Przed burzą jako Lady Astor (reż. Roman Wionczek) 1988 Bez kurtyny (reż. Zdzisław Wardejn) 1991 Pępowina jako Matka (reż. Piotr Szulkin) 1993 Mgła jako Gwiazda (także autorka scenariusza, reż. Mirosław Gronowski) 1995 Siostra jako Dama w czerni (reż. Edward Dziewoński) 1995 Słowik Warszawy jako Patrycja (reż. Ryszard Ber)
Filmografia 1939 Uwaga, szpieg (film nieukończony) 1950 Warszawska premiera jako Maria Kalergis 1954 Uczta Baltazara jako Joanna d'Ursins 1972 Dary magów jako Perukarka 1980 Kontrakt jako Olga 1995 Horror w Wesołych Bagniskach jako Róża 1997 Sława i chwała jako księżna Anna Bilińska 2001 do 2002 Na dobre i na złe jako Jaszewska 2007 Jeszcze nie wieczór w roli samej siebie 2008 Serce na dłoni jako Matka
Nagrody i odznaczenia 1949 - Nagroda FSRiR w Katowicach 1950 - Sztandar Pracy I klasy 1953 - Złoty Krzyż Zasługi 1955 - Medal X-lecia PRL 1963 - Nagroda Przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji (a rolę Larysy w przedstawieniu Bez posagu w Teatrze Telewizji oraz inne kreacje aktorskie w Teatrze TV i w Teatrze Polskiego Radia) 1967 - Srebrna Maska (nagroda w plebiscycie czytelników "Expressu Wieczornego" za rok 1966) 1968 - Srebrna Maska (za rok 1967) 1970 - Srebrna Maska (za rok 1969) 1976 - odznaczona jako Zasłużona dla Teatru Polskiego w Warszawie 1977 - Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za wybitne osiągnięcia aktorskie 1985 - Medal XL-lecia PRL 1988 - Odznaczenie "Zasłużony dla Kultury Narodowej" 1994 - nagroda specjalna "Gazety Wyborczej" na Kaliskich Spotkaniach Teatralnych za rolę Małgorzaty w przedstawieniu "Ryszard III" Williama Shakespeare'a w Teatrze Polskim w Warszawie 1996 - Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski 1996 - nagroda publiczności na 35. Rzeszowskich Spotkaniach Teatralnych 2002 - Nagroda miasta stołecznego Warszawy 2003 - nagroda Literackiej Premiery Miesiąca (grudzień) za książkę Bez początku, bez końca
Życie osobiste
Prywatnie była drugą żoną Józefa Cyrankiewicza, jednego z premierów PRL. W okresie powojennym uczennica polskiego antropozofa i mistyka, Roberta Waltera z Komorowa, pod którego kierunkiem prowadziła studia ezoteryczne.
Ciekawostki Autorka tomików poezji (To teatr 1983, Róża dla nikogo 1989) oraz kryptobiograficznej powieści My rozdwojeni (1992), w której opisała dość drastycznie początki swojej kariery. Bohaterka filmu dokumentalnego Już nie mogę przestać być damą (1996). W czasie II wojny światowej nie pracowała jako aktorka. Była kelnerką.
|