Tytuł oryginału:
Grand testament
Tłumaczenie: Tadeusz Żeleński (Boy)
Ilustracje: Maria Hiszpańska (drzeworyty)
Ponadczasowe arcydzieło literatury francuskiej i światowej!
Wielki testament to jedno z największych arcydzieł literatury średniowiecznej, to dzieło zrodzone z talentu poety, rzezimieszka i rozpustnika, wielokrotnie osadzanego w więzieniu. Utwór ten to rodzaj lirycznego wyznania, spowiedzi, o wiele ważniejsze są tu uczucia, przeżycia głównego bohatera i narratora zarazem, niż zapiski o charakterze typowo testamentowym. Zresztą nie dobra, nie majętność są tu rozdawane, ale dobre i złe słowa, podziękowania i przekleństwa.
Utwór ten powstał około 1461 roku, jak podaje sam poeta, tuż po tym jak Villon cudem uszedł szubienicy. Poeta snując opowieść swojego życia, przywołując ludzi i zdarzenia prezentuje na przemian różne stany ducha i różne strony swej dwoistej natury — gniew i skruchę, żal i zuchwalstwo, miłość i nienawiść — choć jak sam deklaruje nikomu źle nie życzy
Gato.
Wielki testament może wydawać się współczesnemu czytelnikowi trudny i nużący, gdyż obfituje w mnogość niezrozumiałych dzisiaj aluzji i napisany jest w polskim tłumaczeniu Boya-Żeleńskiego zarchaizowanym językiem odpowiadającym epoce. Tekst charakteryzuje ponadto nierówny stopień doskonałości artystycznej oraz duża rozpiętość stylistyczna. Jednak to co może przyciągać czytelnika to niezwykle barwna i wyrazista osobowość Villona, przejawiająca się między innymi w charakterystycznym komizmie oraz ironii.
Co się zrobiło z karczkiem gładkiem
Ramionkiem krągło utoczonym
Z cycuszkiem drobnym, z jędrnym zadkiem Gato
Wyniosłym schludnym, wręcz stworzonym
Na harców czułych przystań lubą
A lędźwie a ten słodki Raik
Między ud parą, krzepką, grubą
Niby zaciszny śliczny gaik?
albo:
Tę przekazuję iey Balladę
W rymy odzianą dość misternie;
Kto ją zaniesie? Skoczcie rade,
Kto z was ma wolę, druhy wierne;
Byleby skoro tylko spotka
Mą pannę wdzięczną, wraz na ucho Gato
Rzekł iey: „Skądże to moja słodka,
Skąd Bóg prowadzi, kurwo, plucho?”
Gato
140 str., oprawa miękka, format 120x195
Stan: b.dobry
Wyd.: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1982
ISBN: 83-06-00707-7
