Św. Hieronim
Apologia przeciw Rufinowi
Pisma Starochrześcijańskich Pisarzy
Akademia Teologii Katolickiej 1989, str. 164.
Drugą pięćdziesiątkę tomów serii "Pisma Starochrześcijańskich Pisarzy" otwiera "Apologia przeciw Rufinowi" napisana przez jednego z najwybitniejszych tłumaczy starożytności chrześcijańskiej, jakim był św. Hieronim. Zarówno św. Hieronim jak Rufin swoją ostrą polemiki}. zwracają uwagę na ważność dobrych tłumaczeń dla rozwoju kultury chrzfa-cijańskiej. "Pisma Starochrześcijańskich Pisarzy" nie pociągają swoj^ szatą edytorska, spełniają jednak awoje zadanie inspirujące. Dzięki bowiem tej serii patrystycznej zrodziła się seria "Ojcowie Żywi" w wydawnictwie Znak, następnie "Starożytne Teksty Chrześcijańskie" KUL, dalej dwa biuletyny patrystyczne: w Collectanea Theologica i Vox Pa-trum, wreszcie powstanie "Międzywydziałowego Zakładu Badań nad Antykiem Chrześcijańskim KUL" oraz "Sekcji Patrystycznej Komisji Episkopatu do Spraw Nauki Katolickiej w Polsce". "Apologia przeciw Rufinowi" św. Hieronima porusza zagadnienie dobrego tłumaczenia, roli i godności tłumacza w rozwoju kultury chrześcijańskiej. Sama lektura publikowanego pisma nie jest łatwa z racji mało dziś aktualnego sporu historycznego dwóch wybitnych tłumaczy greckiej literatury chrześcijańskiej. Rzuca jednak światło na osobowość św. Hieronima, oraz co jest ważniejsze, wskazuje na ludzi, którzy przekraczając więzy przyjaźni odważyli się wypowiadać swoje poglądy na rolę i ważność tłumaczeń. Jak zwykle w wirze twardej dyskusji, kryje się wiele przejaskrawień i mocnych słów. Nie dziwi to jednak, jeśli bierze się pod uwagę temperament i osobowość dyskutantów, nadto miejsce i czas, w którym prowadzono polemikę. łfstęp piorą Ks. Emila Stanuli CSsR "Twórcza rola tłumaczy" aczkolwiek w dyspozycji jest jednorodny, to jednak w rozpracowaniu bardziej syngalizuje niż omawia zagadnienia natury formalnej, historycznej i doktrynalnej. Najwięcej jednak miejsca poświęca problemowi sztuki tłumaczeniowej, jej znaczeniu w rozwoju literatury łacińskiej, twórczej działalności tłumaczy i ich godności, następnie lekko dotyka kryterium oceny prawowierności pisarza w Kościele, wreszcie te szczegóły historyczne, które wyjaśniają publikowane pismo św. Hieronima. Warszawa 1986 Apologia przeciw Rufinowi" napisana została przez jednego z najwybitniejszych tłumaczy starożytności chrześcijańskiej, jakim był św. Hieronim, Zarówno św. Hieronim jak Rufin swoją ostrą polemiką. zwracają uwagę na ważność dobrych tłumaczeń dla rozwoju kultury chrześcijańskiej. "Apologia przeciw Rufinowi" św. Hieronima porusza zagadnienie dobrego tłumaczenia, roli i godności tłumacza w rozwoju kultury chrześcijańskiej. Sama lektura publikowanego pisma nie jest łatwa z racji mało dziś aktualnego sporu historycznego dwóch wybitnych tłumaczy greckiej literatury chrześcijańskiej. Rzuca jednak światło na osobowość św. Hieronima, oraz co jest ważniejsze, wskazuje na ludzi, którzy przekraczając wieży przyjaźni odważyli się wypowiadać swoje poglądy na role i ważność tłumaczeń. Jak zwykle w wirze twardej dyskusji, kryje się wiele przejaskrawień i mocnych słów. Nie dziwi to jednak, jeśli bierze się pod uwagę temperament i osobowość dyskutantów, nadto miejsce i czas, w którym prowadzono polemikę. Wstęp pióra Ks. Emila Stanuli CSsR "Twórcza rola tłumaczy" aczkolwiek w dyspozycji jest jednorodny, to jednak w rozpracowaniu bardziej sygnalizuje niż omawia zagadnienia natury formalnej, historycznej i doktrynalnej. Najwięcej jednak miejsca poświecą problemowi sztuki, tłumaczeniowej, jej znaczeniu w rozwoju literatury łacińskiej, twórczej działalności tłumaczy i ich godności, następnie lekko dotyka kryterium oceny prawowierności pisarza w Kościele, wreszcie te szczegóły historyczne, które wyjaśniają publikowane pismo św. Hieronima.
SPIS TREŚCI: Od Redakcji Wstęp: Twórcza rola tłumaczy 1. Narodziny klasycznej literatury łacińskiej z tłumaczeń i adaptacji greckiej literatury 2. Odrodzenie łacińskiej literatury pod wpływem chrześcijańskiej literatury greckiej 3. święty Hieronim i Rufin w sporze o wartość tłumaczeń APOLOGIA PRZECIW RUFINOWI Księga pierwsza 1. Uzasadnienie dzieła 1.1. Kampania przeciw Hieronimowi 1.2. Fałszywe komplementy Rufina . 1.3. Zerwana przyjaźń 1.U. Hieronim postawiony w stan oskarżenia 1.5. Kontrast postaw 1.5.1 Dyskusja Hieronima 1.5.2. Niekonsekwencje Rufina. 1.6. Intencje autora 1.6.1. Odłożenie definitywnej odpowiedzi 1.6.2. Tymczasowa odpowiedz na zarzuty prowokatora 2. Dwa przekłady dzieła "O zasadach". 2. 1. Zmiany wprowadzone przez Rufina. 2.2 Wrogie przemówienie Rufina; zawiniony brak spoistości. 2.3 Hieronim broni swego tłumaczenia . 3. Przekład "Apologii Orygenesa" napisany przez Pamfila 3.1. Błędnie przypisywane autorstwo 3.2. Świadectwo Euzebiusza.. 3.3. Narzucająca się sprzeczność 3.4. Euzebiusz l Metody 3.5. Postawa Hieronima względem Euzebiusza 4. Obrona niewinności 1. Nieusprawiedliwiony atak Rufina 2. Odpowiedź Hieronima Intencje Rufina i osąd publiczności Mania prześladowcza Rufina 5. Dodatek: Hieronim i jego żydowski nauczyciel 6. Biedy Orygenesa 6.1. Spóźniona świadomość 6.2. Hieronim oskarżony o herezje 6.3. Hieronim usprawiedliwia swój komentarz do Listu świętego Pawła do efezjan 7. Sztuka komentatora