SZKODNIKI DREWNA (ksylofagi)
Szkodniki drewna (ksylofagi) to społeczny problem, spędzający sen z powiek milionom ludzi na całym świecie.
Poniższe informacje pochodzą z Kopalni Wiedzy o szkodnikach: www.szkodniki.waw.pl
Spuszczel pospolity (Hylotrupes Bajulus L., Cerambycidae, Coleoptera)
Najgroźniejszym i najczęściej występującym szkodnikiem w naszej strefie jest spuszczel pospolity. Spuszczel pospolity (Hylotrupes Bajulus L., Cerambycidae, Coleoptera), to najgroźniejszy szkodnik drewna iglastego w Polsce w budowlach. Drewno gatunków iglastych występuje najczęściej w największej ilości na terenach Polski i tym samym jest najczęściej stosowanym budulcem w budownictwie.
więcej informacji o Spuszczelu pospolitym
Kołatek domowy (Anobium punctatum Deg., Anobiidae, Coleoptera)
Atakuje zarówno drewno zdrowe jak i drewno stare, które nie wykazuje jeszcze żadnych zewnętrznych cech rozkładu przez grzyby. Rozwija się przede wszystkim w martwym lub zagrzybionym drewnie iglastych i liściastych gatunków...
więcej informacji o Kołatku domowym
Przestawione powyżej szkodniki są najczęściej występującymi szkodnikami drewna w naszym kraju.
INFORMACJE O INNYCH SZKODNIKACH DREWNA -
www.szkodniki.waw.pl
Korniki?
Powszechnie wiadomo, że korniki są jednymi z najczęściej rozpoznawanych szkodników drewna, które nieznacznie różnią się od innych owadów. Korniki wygryzają podłużne chodniki w drewnie, ale przede wszystkim korniki nigdy nie zasiedlają wyrobów z drewna. Wiele osób zanim zapozna się z tematem błędnie myśli, że zniszczenia drewnianych elementów (konstrukcji budynków, konstrukcji dachów) powodowane są przez korniki.
Wbrew opinii korników nie ma również w meblach, ramach obrazów, futrynach i rzeźbach. Elementy te uszkadzane są najczęściej przez chrząszcze z rodziny kołatków niewiele mającej wspólnego z kornikami.
Korniki najczęściej opanowują drzewa złamane lub wywrócone, a także stojące, lecz osłabione różnorodnymi przyczynami. Niektóre gatunki korników zasiedlają tylko martwe drzewa.
więcej informacji o kornikach w Wikipedii
ZWALCZANIE SZKODNIKÓW DREWNA
Ludzie zmagając się z tak poważnymi problemami nie potrafią skorzystać z informacji, które mają na wyciągnięcie ręki, pomniejszają wagę problemu nie biorąc pod uwagę nawet faktu, jak wiele instytucji, szkół, kierunków studiów czy stowarzyszeń specjalistów istnieje do walki z tym problemem. Nie bez powodu. Szkodniki takie jak spuszczel czy kołatek niszczą nie tylko dziedzictwo kulturowe, ale również prywatne majątki. Drewno było i jest jednym z głównych budulców naszych domów. Wiele krajów europejskich boryka się z takimi problemami. Już w latach 30-tych w Danii całe dzielnice domów były poddawane zabiegom zwalczania szkodników drewna, tj. ksylofagów.
Fizyczne zwalczanie szkodników drewna.
Międzynarodowa norma ISPM15 zawiera restrykcyjne przepisy dla produktów drewnianych przemieszczanych między krajami i kontynentami, mające na celu zminimalizowanie emigracji szkodników. Wszystkie produkty drewniane muszą być poddane obróbce termicznej (56 stopni temperatura zabójcza dla ksylofagów). W Polsce jest to realizowane za pomocą komór suszarniczych, do których wstawia się drewniane produkty i poddaje wysokiej temperaturze panującej wewnątrz. Jednak ta metoda fizyczna nie ma przełożenia dla obiektów wielkokubaturowych czy wolnostojących.
Modele teoretyczne metod zwalczania szkodników opracowywane od dawna przez naukowców, przy dzisiejszym tempie rozwoju techniki znajdują przełożenie na realne technologie i urządzenia. W 2008 roku zostało we Włoszech wyprodukowane mobilne urządzenie SAURUS, służące do bezinwazyjnego (ekologicznego) zwalczania szkodników za pomocą promieniowania elektromagnetycznego czyli mikrofal. W literaturze ta metoda pojawiła się już w latach 30-tych ubiegłego wieku. Na tą chwilę na świecie pracuje 21 urządzeń SAURUS (więcej informacji: www.saurus.com.pl), między innymi 2 w Watykanie i jedno od 2011 roku w Polsce. Jest to nowocześniejsze wykorzystanie metody termicznej, polegającej na doprowadzeniu do temperatury śmiertelnej dla szkodników drewna (56 stopni C). Ma jednak zasadniczą przewagę nad standardową obróbką termiczną, jest urządzeniem mobilnym, nie ma ograniczeń co wielkości leczonego obiektu i nie ogrzewa powietrza, tylko leczony materiał. Działanie mikrofal polega na oddziaływaniu pola na cząsteczki wody (dipole), które wskutek tarcia między sobą wytwarzają ciepło. Czemu mikrofale? Odpowiedź jest prosta.
Szkodniki drewna składają się głównie z wody, a woda dla mikrofal jest dipolem, na który odzziaływują. Zasadne więc było pójście w tym kierunku.
Chemiczne zwalczanie szkodników drewna.
Do zwalczania szkodników drewna w obiektach (w elementach budynków, całych budynków) używane są w większości przypadków środki chemiczne (tzw. dezynsekcja gazowa, fumigacja). Chemiczna dezynsekcja może być stosowana jednak tylko przez specjalistyczne firmy DDD, posiadające odpowiednie uprawnienia i przy zachowaniu szczególnych środków ostrożności. Czynności przygotowawcze (uszczelnianie obiektu) oraz preparaty używane podczas takiego zabiegu wymagają dużej wiedzy, doświadczenia i nakładu pracy. Dla przykładu najczęściej używany bromek metylu został w 2007 roku wycofany przez Komisję Europejską z obrotu ze względu na destrukcyjny wpływ na warstwę ozonową.
Biologiczne zwalczanie szkodników drewna.
Biologiczne metody zwalczania w przypadku szkodników drewna praktycznie nie istnieją. W środku drewnianych elementów żerujące szkodniki nie mają konkurencji, dodatkowo drewno jest dla nich osłoną.
Podsumowując, ze względu na szczególną specyfikę żerowiska skuteczne zwalczanie ksylofagów jest bardzo trudnym zadaniem i powinno być wykonywane przez wyspecjalizowane firmy DDD, mające:
- odpowiednie uprawnienia,
- umiejętności kwalifikowania obiektu,
- doboru środka, konieczności określenia ilości i czasu działania środka
oraz odpowiedniego postępowania przygotowawczego i kończącego.
Metoda zintegrowana.
Drewno dostarcza szkodnikom pokarmu i jest dla nich doskonałą kryjówką, niejednokrotnie 100% skuteczność zwalczania uwarunkowana
jest agregowaniem metod chemicznych i fizycznych (termicznych).