Zapach Szkła - Andrzej Ziemiański (nr aukcji: 6326469)

"Bohaterowie peerelowskiej science fiction nie nosili polskich imion, nazywali się np. Pirx, Rinah albo Jorgen. Nie jeździli "maluchami" ani nie mieszkali w blokach z wielkiej płyty. Ówcześni cenzorzy tępili zaciekle kosmonautów Kowalskich i temponautów Nowaków.Karnawał swobody twórczej, który nastał w latach 90., raczej tego nie zmienił. Wydawcy, niczym przekupnie spod szyldów "Manhattan" czy "Euro-Shop", na ogół krzywili się na miazmaty polskości.

Andrzej Ziemiański (ur. 1960) jako Patrick Shoughnessy wydał w 1991 roku powieść "Przesiadka w przedpieklu". Potem na całą dekadę zamilkł.Powrócił we wrześniu 2000 roku w "Nowej Fantastyce" opowiadaniem "Bomba Heisenberga", które zawojowało serca czytelników. Oto istnieje jakaś równoległa rzeczywistość, w której Polska w czasie II wojny światowej podbija niemal całą Eurazję. Łosie VII bombardują Sajgon, a książę Wiśniowiecki szykuje się do ślubu - w imię interesów Rzeczypospolitej - z Moniką Hitler (córką Adolfa i Ewy Braun). Zawistni wobec polskiej potęgi Niemcy szykują atomową bombę Heisenberga (nikt tam nie słyszał o Oppenheimerze i projekcie Manhattan), ale to dla Rzeczypospolitej pracują najtęższe umysły świata. Marszałek Piłsudski popija herbatkę z Albertem Einsteinem, rozmawiając o maszynie do podróży między światami równoległymi.Takie terapeutyczne próby zwalczania historycznych kompleksów polska fantastyka zna przynajmniej od czasów opowiadania "Burza" (1992) Macieja Parowskiego, w którym przewlekłe wrześniowe deszcze skutecznie hamują hitlerowską machinę wojenną w 1939 roku. Tę strunę trącali m.in. Jacek Dukaj i Rafał A. Ziemkiewicz. Jednak Ziemiański wyróżnia się konsekwencją i optymizmem.W dużej mierze dzięki niemu (i Andrzejowi Pilipiukowi) mamy teraz w krajowej fantastyce modę na rodzime scenerie i bohaterów.

Kolejne opowiadania Ziemiańskiego przekonują, że Wrocław - jako miejsce fantastycznych wydarzeń - jest wcale niegorszy od Londynu, Trójkąta Bermudzkiego czy Strefy 51. W "Waniliowych plantacjach Wrocławia" (2001) ożywa magia góry Ślęży. W "Autobahn nach Poznań" (2001) mieszkańcy miasta na czele wielonarodowego, niemiecko-rosyjsko-czeskiego legionu pokazują wała USA i wyruszają na podbój świata.

W najnowszym "Zapachu szkła" Ziemiański przedstawia ukryte w bunkrach Festung Breslau tajemnice, które posiąść chcą PRL-owskie tajne służby. Za to opowiadanie Ziemiański dostał w sierpniu Nagrodę im. Janusza A. Zajda, a lubelska Fabryka Słów wydała właśnie zbiorek z najlepszymi kawałkami swojego czołowego autora.Zanim ktoś powie, że taka terapeutyczna fantastyka jest pretensjonalna niczym zakrwawiony Rambo na tle amerykańskiej flagi, niech przeczyta opowiadania Ziemiańskiego.

To niewątpliwie popliteratura ze zdrobniałymi przekleństwami i sloganami w stylu macho ("po to nasi ojcowie rżnęli nasze matki, żebyśmy sobie teraz pomagały" - mówią bohaterki). Ale jest przy tym wartka, humorystyczna i o niebo lepsza od dużej części zachodniej pulpy z importu. Dobre, bo polskie."



recenzja Gazety Wyborczej