Motory - Emil Zegadłowicz
>Skandalizująca powieść, której pierwsze wydanie w 1938 r. zostało skonfiskowane przez cenzurę. To jest właściwie pierwsze, nie tylko powojenne, wydanie tej książki.
"Motory"! Nowa dwutomowa powieść autora "Uśmiechu" i "Zmór", obejmująca dzieje kilku tygodni życia Cypriana Fałna, a równocześnie przemiany psychofizyczne kształtowane okresem od 1906 do 1936 r., wyrasta bogactwem treści, barwnością scen, licznością postaci drugo- i trzecioplanowych, wreszcie linią myślową, wiodącą poprzez napięcia dramatyczne ku finalnemu celowi - ponad, tak przecież różnoraką i wielostronną, twórczość dotychczasową Emila Zegadłowicza.
Zasadniczy motyw motoryzacji mózgu (świadomości) płcią zazębia się o zagadnienia medyczne - stąd intensywne stronice poświęcone charakterystyce osób z świata lekarskiego (Kraków); inne fragmenty dotyczą zamętu pierwszych dni wielkiej wojny (Berlin), byłego Ministerstwa Sztuki i Kultury (MSiK), życia pensjonatowego (Warszawa), teatru, manifestacji socjalnych, aktualnych spraw społecznych etc.
Podobnie jak "Żywot Mikołaja Srebrempisanego", są "Motory" rewelacją pisarską wysokiej próby. Niezawodnie też - w większej jeszcze mierze niż dotychczasowe powieści Zegadłowicza - zyskają sobie (zachwyconych i oburzonych) czytelników w całej Polsce. (z przedmowy do pierwszego wydania "Motorów" z 1938 r.)
Emil Zegadłowicz (1888-1941), polski poeta, prozaik, dramatopisarz. W latach1917-1922 współpracował z grupą ekspresjonistów poznańskich skupionych wokół czasopisma Zdrój. 1919-1921 urzędnik Ministerstwa Kultury i Sztuki. Inicjator i współtwórca regionalnej grupy literackiej i pisma Czartak. 1927-1931 kierownik literacki Teatru Polskiego w Poznaniu. Redaktor katolickiego pisma Tęcza (1928-1929) oraz teatralnego Świat Kulis, a także dyrektor programowy poznańskiej rozgłośni Polskiego Radia. 1933-1934 kierownik literacki teatru w Katowicach. 1934 redaktor pisma Wieś - organu Związku Młodzieży Ludowej. Popadł w konflikt z Kościołem rzymskokatolickim i działaczami prawicy, od 1936 sympatyk lewicy.
W początkowym okresie tworzył wiersze o poetyce prymitywistycznego ekspresjonizmu, np. zbiory: Talenty (1908, z W. Orłowskim i W. Toporem), Nad rzeką (1910). Wpływy kultury ludowej znalazły wyraz w poematach (np. Dziewanny, 1921), w balladach (Powsinogi beskidzkie 1923) oraz w zbiorach wierszy (m.in.: Dom jałowcowy (1927), Dęby pod pełnią (1929), Pokosy (1933).
Utwory sceniczne zebrane w Dramatach (tom 1-2, 1931-1932) nawiązują do stylistyki Młodej Polski, a także ludowego teatru religijno-misteryjnego, np.: Lampka oliwna (1924), Betsaba (1925).
Cykl powieściowy Żywot Mikołaja Srebrempisanego (1927-1935, wydanie 2. skrócone pt. Uśmiech. Kronika z zamierzchłej przeszłości, 1936) wzbudził wiele kontrowersji obyczajowych, zwłaszcza część 2. Zmory (1935). Powieść Motory (wydanie 1938 skonfiskowane przez cenzurę) opublikowana została dopiero w 1981.
Świadectwem radykalizacji lewicowych poglądów Zegadłowicza stały się takie utwory jak powieść Martwe morze. Pamiętnik Jana w Oleju Zydla (1939) oraz dramat Domek z kart (1940, wystawiony i wydany 1954). Poezje wybrane (1971).
446 str., oprawa miękka, format 145x200
Stan: b.dobry (-) delikatne obtarcia i przybrudzenia okładki
Wyd.: Wydawnictwo Łódzkie, 1981
ISBN: 83- |
