Obsługa Java Skryptów w Twojej przeglądarce została wyłączona. Niektóre opcje Świstak.pl nie będą działać. Zobacz pomoc.

Jesteś tutaj › Książki i podręczniki › Książki › Książki tematyczne › Sztuka użytkowa › Rzemiosło artystyczne i plastyka w zbiorach wilano

Rzemiosło artystyczne i plastyka w zbiorach wilano (nr aukcji: 35117599)

Wyświetleń: 490 razy Informacje podstawowe

Towar:Nowy
Ilość sztuk:1 z 1
Lokalizacja:Bytom, Śląskie

Koszt przesyłki pokrywa:Kupujący
Sprawdź opis i opinie o książce w nakanapie.pl

Opłata z góry

Odbiór osobisty0,00 zł

Cena: 45,00 zł
AUKCJA ZAKOŃCZONA( 2016-06-23 01:05:00)

Zamówienie z obowiązkiem zapłaty

Sprzedający

PEŁNY TYTUŁ KSIĄŻKI -
Muzeum w Wilanowie
II
KATALOG ZBIORÓW ARTYSTYCZNYCH

RZEMIOSŁO ARTYSTYCZNE
I PLASTYKA W ZBIORACH WILANOWSKICH i
Katalog-Przewodnik po Galerii

AUTOR -
Włodzimierz Bałdowski
Ewa Birkenmajer
Wojciech Fijałkowski
Janina Paszkiewicz
Maria Żukowska

KATALOG POD REDAKCJĄ Wojciecha Fijałkowskiego i Ireny Voise
OPRACOWALI
WOJCIECH FUAŁKOWSK! - Wstęp
EWA BIRKENMAJER - Fajans, kamionka, porcelana, szkło
MARIA ŻUKOWSKA - Srebro, brązy, emalie, wyroby ztotnicze
WtODZIMIERZ BAŁDOWSKI-Zegary,sztuka daleko-wschodnia, rzeźba,drobna plastyka, militaria

JANINA PASZKIEWICZOWA - Meble
WSPÓŁPRACA REDAKCYJNA Anna Kwiatkowska
OPINIODAWCY
Zofia Alberowa, Halina Chojnacka. Jan Samek. Jerzy Teodorczyk
FOTOGRAFIE
Bożena Seredymka
OPRACOWANIE GRAFICZNE I TECHNICZNE Jan Heydrich

WYDAWNICTWO, WYDANIE, NAKŁAD -
WYDAWNICTWO - Muzeum Narodowe w Warszawie, WARSZAWA 1980
WYDANIE - 1
NAKŁAD - ??? EGZ.

STAN KSIĄŻKI -
BARDZO DOBRY JAK NA WIEK (wszystkie zdjęcia na aukcji przedstawiają sprzedawany przedmiot).

RODZAJ OPRAWY -
ORYGINALNA, TWARDA, PŁÓCIENNA Z TŁOCZENIAMI

brak obwoluty

ILOŚĆ STRON, WYMIARY, WAGA -
ILOŚĆ STRON - 342
WYMIARY - 24 x 17 x 2,7 CM (WYSOKOŚĆ x SZEROKOŚĆ x GRUBOŚĆ W CENTYMETRACH)
WAGA - 1,105 KG (WAGA BEZ OPAKOWANIA)

ILUSTRACJE, MAPY ITP. -
ZAWIERA 450 ROTOGRAWIUR (?)

KOSZT WYSYŁKI -
8 ZŁ - paczka zwykła lub 10 zł priorytetowa,
-----

SPIS TREŚCI I OPIS

Jednym z ważniejszych wydarzeń kulturalnych, uświetniających w 1477 obchody trzystolecia Wilanowa, było otwarcie w budynku zabytkowej oranżerii stałej ekspozycji wilanowskich zbiorów artystycznych z historycznej kolekcji pałacowej. Spora część prezentowanych na naszej wystawie dzieł rzemiosła artystycznego, i plastyki była już eksponowana w pierwszych latach po zakończeniu wojny w paru wnętrzach muzealnych pałacu wilanowskiego. Po generalnej jednak restauracji Wilanowa i przywróceniu wnętrzom pałacowym ich historycznych funkcji mieszkalno-reprezentacyjnych znaczna ilość obiektów, nie mając zastosowania w nowej aranżacji wnętrz, została przeniesiona do muzealnych magazynów ekspozycyjnych gdzie była dostępna głównie specjalistom: historykom sztuki, muzeologom i artystom. Ze względu jednak na olbrzymie zainteresowanie szerokich kręgów naszego społeczeństwa dawnym rzemiosłem artystycznym, z uwagi na brak stałej ekspozycji tego działu sztuki w warszawskich muzeach, zaadaptowaliśmy dla celów wystawowych wnętrze starej oranżerii wilanowskiej, by we współczesny sposób ukazać tutaj najcenniejsze i najbardziej charakterystyczne dla kolekcji wilanowskiej wyroby z ceramiki, szkła i metali, militaria, zegary i wytwory drobnej plastyki figuralni a także meble oraz różnego rodzaju obiekty sztuki chińskiej i japońskiej.
W trosce o to, by zwiedzający ekspozycję rzemiosła artystycznego i plastki w Wilanowie mogli otrzymać również podstawową wiedzę o prezentowanych zabytkach, grono pracowników naukowych Muzeum w Wilanowie, będących jednocześnie współtwórcami tej ekspozycji, opracowało niniejszy katalog-przewodnik
Po katalogu :.Portretów osobistości polskich w pałacu w Wilanowie", katalogu ..Galerii malarstwa St.K. Potockiego w Wilanowie" jest on trzecią w ostatnich latach pozycją katalogową Muzeum Narodowego poświęconą zbiorom wilanowskim i eksponowanym w Wilanowie dziełom sztuki. W latach następnych zostaną przygotowane kolejne tomy katalogów zbiorów artystycznych Wilanowa, stanowiące szczegółowe opracowanie odpowiednich działów sztuki i rzemiosła artystycznego. Pozwoli na gruntownie poznanie zbiorów wilanowskich i stworzy krytycznie opracowaną podstawę dla dalszych badań specjalistycznych.
Prof. dr Stanisław Lorentz
Dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie

Spis treści

Słowo wstępne....................................... 5
Przedmowa........................................
Nota redakcyjna...................................... 14
Stosowane skróty..................................... 14
Wykaz skrótów materiałów źródłowych.......................... 14
Skróty pozycji bibliograficznych.............................. 15
Katalog:
Fajans........................................... 17
Kamionka......................................... 41
Czerwona kamionka. Kamionka czarna.......................... 44
Kamionka Bóttgera.................................... 65
Porcelana miśnieńska................................... 85
Porcelana zr óżnych manufaktur europejskicb...................... 129
Ceramika dlekorowana farbami olejnymi.......................... 153
Szkło............................................ 159
Srebra........................................... 185
Emalie........................................... 225
Brązy............................................ 233
Zegary........................................... 245
Sztuka Dalekiego Wschodu................................ 251
Rzeźba, drobna plastyka, wyroby złotnicze......................... 277
Militaria.......................................... 301
Meble........................................... 315
Słownik ważniejszych terminów, pojęć, przedstawień................... 333

Piękny zbiór obiektów rzemiosła artystycznego w Wilanowie jest jednym z najcenniejszych, jakimi poszczycić się może obecnie polskie muzealnictwo. Aczkolwiek ilościowo ustępuje on wielkim kolekcjom sztuki zdobniczej czołowych polskich muzeów, tej miary co Muzeum Narodowe w Warszawie, Krakowie i Poznaniu, to jednak dzięki jakości obiektów składających się na zbiory wiianowskie bez trudu wytrzymuje konkurencję każdego muzeum o poważnym dziś u nas znaczeniu.
Dzieje wilanowskiej kolekcji rzemiosła artystycznego, liczącej obecnie ponad 3.500 obiektów, sięgają swymi początkami jeszcze czasów twórcy Wilanowa, Jana III Sobieskiego, a jej rozwój i wielokrotne przeobrażenia wiążą się z działalnością mecenasowską kolejnych gospodarzy królewskiej rezydencji. Należeli do nich zarówno August II Mocny, Elżbieta Sieniawska, Maria Zofia i August Czartoryscy, Izabela Lubornirska i Stanisław Kostka Potocki, jak też jego syn. Aleksander, i wnuk - August, oraz Aleksandra Augustowa Potocka. i ostatni właściciele Wilanowa, Ksawery i Adam Braniecy.
Zachowane dotąd szczęśliwie, czy też publikowane materiały źródłowe z czasów Jana III, wskazują, że król obok licznych dzieł malarstwa gromadził chętnie w swej podstołecznej rezydencji w Wilanowie nieprzebrane wprost ilości przedmiotów złotniczych i ceramicznych, najróżnorodniejszych wyrobów tkactwa artystycznego i meblarstwa europejskiego, najbardziej wyszukane wytwory sztuki chińskiej i japońskiej. Spora część dzieł sztuki europejskiej pochodziła z produkcji polskiej, głównie zaś ze związanych z dworem królewskim warsztatów i wytwórni, działających w Gdańsku. Żółkwi i we Lwowie. Większość jednak tych dzieł stanowiły obiekty sprowadzane przez agentów artystycznych króla z zagranicy, przede wszystkim z krajów o wysoko rozwiniętej kulturze; Francji. Włoch i Holandii. Niektóre z nich, jak chociażby wyroby francuskiego rzemiosła artystycznego ozdobione były nawet inicjałami, bądź herbami królewskimi, co dowodzi, iż zostały wykonane na specjalne zamówienie Jana III.
Dzięki szerokim kontaktom dyplomatycznym i kulturalnym polskiego króla importowane były na dwór monarszy w Wilanowie chińskie wyroby tkackie, statuetki, kałkany. koszyki oraz ozdobione różnobarwną laką meble i szkatułki. Do królewskiej kolekcji w Wilanowie trafiały także najrozmaitsze przedmioty artystyczne krajów Bliskiego Wschodu: Persji i Turcji. Część z nich dostarczali Janowi III kupcy ormiańscy osiadli od dawna we Lwowie, część zaś pochodziła z trofeów wojennych króla, zwłaszcza zaś ze sławnej batalii wiedeńskiej.
Bogata kolekcja wyrobów rzemiosła artystycznego, stanowiąca w większości kunsztowne wyposażenie i ozdobę wnętrz pałacowych, dopełniana była cennymi darami, ofiarowanymi Janowi III. Marii Kazimierze i dzieciom królewskim przez dostojników świeckich i kościelnych, dwory królewskie i książęce oraz towarzyszy wspólnych wypraw wojennych. Wiele kosztownych przedmiotów o wysokich walorach artystycznych, które na codzień były przechowywane w skarbcach pałacowych, Jan III wykorzystywał dla podniesienia świetności swej wiianowskiej siedziby z okazji wizyt dostojnych gości, polecając zdobić wyrobami ze złota, srebra oraz drogocennych kamieni wnętrza królewskich komnat, galerii i gabinetów. Te rozliczne przedmioty artystyczne, które w ciągu blisko ćwierćwiecza zgromadził w Wifano-
wie nasz monarcha, uległy po jego śmierci w 1696 r. podziałowi, a następnie niemal całkowitemu rozproszeniu.
Kiedy w I 720 r. kolejna właścicielką Wilanowa została zaprzyjaźniona z rodziną Sobieskich hetmanowa wielka koronna, Elżbieta z Lubomirskich Sieniawska, „dawny dom ręką bohaterskiego króla wzniesiony" wypełniać zaczęły ponownie odpowiednie meble oraz przedmioty rzemiosła artystycznego produkcji rodzimej z terenu Łubnic, Puław, Sieniawy i Lubaczowa, a także dzieła produkcji śląskiej, augsburskiej, berlińskiej, brukselskiej, holenderskiej, francuskiej i angielskiej.
Po śmierci Elżbiety Sieniawskiej, zmarłej w 1729 r., dziedziczką Wilanowa została jej córka, Maria Zofia Denhoffowa wydana później za ks. Augusta Aleksandra Czar to ryskiego, a pod koniec 1730 r. nowym gospodarzem Wilanowa, ale na prawach dzierżawcy - stał się następca Jana III na tronie polskim, August II Mocny. Zarówno Czartoryscy, jak monarcha polsko-saski, podjęli wiele starań, by dopełnić i wzbogacić wyposażenie pałacu wilanowskiego licznymi obiektami meblarstwa, zwierciadłami i świecznikami oraz modnymi w czasach saskich wyrobami ceramicznymi produkcji miśnieńskiej, chińskiej i japońskiej. Na bogate zbiory ceramiczne, głównie zaś porcelanowe, złożyły się wówczas wspaniałe zastawy stołowe, nie rzadko z inicjałami królewskimi, oraz różnego rodzaju figurki, kompozycje rzeźbiarskie i dekoracyjne wazony. Sprowadzano do Wilanowa również komplety artystycznych szkieł stołowych z wytwórni saskich oraz z polskich manufaktur w Nalibokach i Urzeczu.
Piękną kartę w dziejach artystycznej kolekcji wilanowskiej otworzyła w ostatniej ćwierci XVIII stulecia córka Czartoryskich, Izabela, wydana za marszałka wielkiego koronnego, Stanisława Lubomirskiego. Dzięki jej niezwykłej przedsiębiorczości, licznym wojażom i kontaktom zagranicznym zostały zakupione dla Wilanowa i innych rezydencji Marszałkowej wspaniałe wyroby rzemiosła artystycznego z terenu Anglii, Austrii, Francji i Włoch. Wśród obiektów, które trafiły do pałacu wilanowskiego ks. Lubomirskiej. znalazły się m. in. wytworne lustra angielskie, stoliki, krzesła i sekretery, zegary znanych firm londyńskich: Williama Jourdain i Nicolas Lamberta, francuskie złocone kanapy, będące dziełem Michael Cresson i żyrandole ze złoconego brązu. Spora ilość importów marszałkowej stanowiły wyroby z ceramiki wiedeńskiej, a także naczynia kamionkowe angielskiej wytwórni Thomasa Astbury i być może także Jociaha Wedgwooda. W wyniku jej mecenasow-skiej działalności zwiększyła się również ilość dzieł rodzimej, polskiej produkcji. Znalazły się wśród nich wazony fajansowe z królewskiej farfurni w Belwederze oraz z fabryki Bernardiniego i Wolffa na Bielinie w Warszawie, czy też komplety mebli wytwarzanych przez miejscowe warsztaty bądź przez sprowadzonych do Warszawy ebenistów z Neuwied.
Bogate zbiory artystyczne, jakie wypełniły komnaty i skarbce pałacu wilanowskiego w drugiej połowie XVIIT w., uległy częściowemu rozproszeniu, a nawet zniszczeniu w latach insurekcji kościuszkowskiej w wyniku grabieży i dewastacji dokonanej przez stacjonujące i przechodzące przez Wilanów oddziały wojskowe w 1794 r. Pewna ilość obiektów, zwłaszcza zaś meble, przedmioty ze szkła i porcelany, wywiozła w latach 1793—1794 z Wilanowa do Łańcuta sama marszałko-wa Lubomirska.
Wraz z opuszczeniem przez księżnę marszałkową Wilanowa i przejściem w 1799 r. całej majętności wilanowskiej w ręce córki. Aleksandry, oraz jej męża, Stanisława Kostki Potockiego, nastał kolejny ważny etap dziejów artystycznej kolekcji pałacowej. Potocki, pierwszy polski historyk sztuki, znawca i kolekcjoner licznych dzieł malarstwa, rzeźby, rycin, waz „etruskich" i przedmiotów rzemiosła artystycznego, zgromadził w pałacu wilanowskim pokaźny zespół mebli empirowych, wyrobów z brązu złoconego, emalii, szkła i porcelany, nabywanych zarówno w kraju, jak i zagranicą. Szczególną wartość posiada zbiór antycznych waz. nabytych u włoskich antykwariuszy, wykopanych osobiście przez Potockiego w Noli pod Neapolem, komplet brązów złoconych, zakupionych w sławnej paryskiej firmie P. Philippe Thomire'a i takież „surtout" z równie znanej fabryki Antoine-Andre Ravria, czy wreszcie cenne pamiątki po Janie 111 i Marii Kazimierze, na jakie na rynku francuskim natrafił nowy właściciel Wilanowa. Osobną wartościową pozycję na liście obiektów pozyskanych dla pałacu wilanowskiego stanowiły wytwory sztuki dalekowschodniej. Odziedziczoną bowiem wraz z pałacem kolekcję chińszczyzny i japońszczyzny dopełnił Potocki dokonanymi we Francji zakupami artystycznych przedmiotów z laki. brązu i kamienia, porcelany i emalii oraz drewna palmowego i tzw. ,,ziemi chińskiej" (glinki).
Bogatą spuściznę artystyczną po Stanisławie Kostce Potockim, zmarłym w 1821 r., i jego żonie Aleksandrze, zmarłej w 10 lat później, odziedziczył i wzbogacił ich syn Aleksander. Dzięki włączeniu do kolekcji wilanowskiej szeregu obiektów znajdujących się dotąd w innych rezydencjach ojcowskich i dzięki zakupieniu wielu nowych dzieł powiększyła się ilość polskich i zachodnio-europejskich zegarów, luster, wyrobów z brązu, porcelany, szkła i mebli. Wzrósł zasób obiektów sztuki chińskiej, japońskiej i chinoiserii. Rozszerzyła się także ilość ..biustów starożytnych brązowych, marmurowych i alabastrowych", rzeźb w kamieniu i gipsie oraz wazonów kamiennych.
Po śmierci Aleksandra Potockiego w 1845 r. Wilanów przeszedł w ręce jego najstarszego syna. Augusta, ożenionego /. córką Stanisława Septyma Potockiego, Aleksandrą. Mariaż Augustostwa Potockich był wydarzeniem, które w konsekwencji przyczyniło się do znacznego pomnożenia zbiorów pałacowych Wilanowa, zwłaszcza zaś bogatej już w połowie XIX w. kolekcji obiektów rzemiosła artystycznego. W wyniku odziedziczenia przez Aleksandrę Augustową Potocką sporej ilości dzieł sztuki po jej ojcu, właścicielu wielkich majętności na kresach wschodnich, w wyniku także licznych zakupów dokonanych przez Potockich w kraju i zagranicą powiększyła się m. in. kolekcja sreber. Przybyły do zbiorów pałacowych srebrne zastawy stołowe i sztućce deserowe znanej firmy francuskiej M.G. Biennais. O nowe cenne nabytki wzbogacił się także zbiór waz antycznych. Nowi właściciele Wilanowa nabyli również w Odessie i Florencji szereg marmurowych i alabastrowych kopii popularnych w XIX w. rzeźb greckich i rzymskich. Drogą zakupów na paryskim rynku artystycznym trafiły do kolekcji wilanowskiej modne w owym czasie wyroby żeliwne i zegary renomowanych firm francuskich. Ważne miejsce w kolekcjonerstwie Potockich stanowiły sobiesciana i nabywane z myślą o orientalnych zainteresowaniach artystycznych Jana III wyroby sztuki wschodniej: perskiej, chińskiej i japońskiej. Pamięć o królu-wojowniku zdecydowała zapewne także o gromadzeniu
v Wilanowie przez Augusta Potockiego różnego rodzaju militariów z XVI-XIX w. ozdobnych siodeł polskich i tureckich, zachodnioeuropejskiej broni białej i broni palnej, tureckich szabel, sztyletów i puginałów, a także polskich i zachodnio-europe-skich zbroi rycerskich. Historiozoficzne zainteresowania epoki znalazły wyraz również w nabyciu do kolekcji wilanowskiej odlanych w metalu, zminiaturyzowanych pomników grobowych polskich królów oraz serii rzeźbiarskich wizerunków sławnych Polaków. Część z nich w formie owalnych medalionów portretowych all'antica wykonał Władysław Oleszczyński, część w postaci małych popiersi na sonsolkach wymodelował Jakub Tatarkiewicz, a odlał warszawski zakład Karola Mintera. Po bezpotomnej śmierci Augustostwa Potockich, kolejnym właścicielem Wilanowa został w 1892 r. ich kuzyn, Ksawery Branicki, a w trzydzieści lat później syn Ksawerego - Adam. Natychmiast po odziedziczeniu majętności wilanowskiej przez Branickich piękna, kolekcję empirowych sreber francuskich uzupełniono nowymi obiektami wykonanymi przez Biennais. Naudine'a i Odiota w Paryżu, włączając do niej m. in. zespoły srebrnych i złoconych zastaw stołowych, komplety sztućców i zastaw toaletowych. Powiększyła się także dotychczasowa kolekcja szkieł artystycznych, elementów oświetleniowych i tkanin.
Kryzys gospodarczy lat 1929-1934 i utracenie przez Branickich wielkich dóbr na kresach wschodnich spowodowały stopniową parcelację historycznych zbiorów wilanowskich. Najdotkliwsze jednak straty poniosła kolekcja artystyczna Wilanowa podczas ostatniej wojny i okupacji hitlerowskiej. Kiedy w dniach powstania warszawskiego 1944 r. pałac został zamieniony na koszary wojsk okupacyjnych, cały budynek od piwnic aż po strychy żołdacy niemieccy doszczętnie splądrowali i ograbili. Z rozbitych skrzyń, w których zabezpieczono liczne przedmioty artystyczne hitlerowcy wykradli niemal wszystkie obiekty sztuki chińskiej i olbrzymi zespół porcelany miśnieńskiej. Zagrabione zostały również najcenniejsze meble wraz ze znanym sekretarzykiem J ana III stanowiącym dar papieża Innocentego XI, i tkaniny zabytkowe, wśród nich wspaniały wielki namiot turecki zdobyty przez Sobieskiego pod Wiedniem.
W styczniu 1945 r. Wilanów przeszedł na własność państwa, stając się pierwszym powojennym oddziałem Muzeum Narodowego w Warszawie. Prowadzona przez pracowników Muzeum oraz Ministerstwo Kultury i Sztuki akcja rewindykacyjna zagrabionych dóbr kultury przyczyniła się do odnalezienia w strefie amerykańskiej okupowanych Niemiec bezcennego zbioru porcelany z Wilanowa, który po przywiezieniu do Polski w 1947 r. wzbogacił na nowo artystyczną kolekcję pałacową. W powojennej polityce kulturalnej państwa historyczna kolekcja Wilanowa nie została uznana za zamkniętą.
Dzięki znacznym środkom finansowym przyznanym przez władze państwowe na zakupy dzieł sztuki nabyto do zbiorów wilanowskich szereg cennych przedmiotów rzemiosła artystycznego, a wśród nich unikalnej klasy barokowe wyroby złotnicze i modne w epoce baroku kabinety, a także pochodzące z XVTTI i XIX w. zegary, świeczniki i garnitury mebli. Zakupiony w 1966 r. srebrny kałamarz-kaseta wyrobu gdańskiego złotnika. Nathaniela Schlaubitza, z końca XVII w. i nabyta w 1970 r. wspaniała taca augsburska z początku XVIII stulecia dały początek uzupełnieniu
10
tego bardzo ważnego działu zbiorów wilanowskich. jaki za Jana III przedstawiał się niezwykle okazale. Dzisiaj szczególnie interesująco prezentuje się przede wszystkim kolekcja ceramiki artystycznej, obejmująca blisko 70 obiektów z porcelany, fajansu i kamionki. Składają się na nią m. in. fajansowe wyroby francuskie i włoskie z XVI-XVII w., garnitury bądź pojedyncze obiekty ceramiczne z Delft z XVII i XVIII w. oraz nielicznie zachowane w naszym zbiorze dekoracyjne zespoły warszawskiej wytwórni na Bielinie z końca XVIII stulecia. Nie brak tu również osiemnastowiecznych kamionkowych naczyń z terenu Nadrenii, czarnej i czerwonej kamionki angielskiej, czerwonej kamionki miśnieńskiej, a nawet naśladującej wyroby angielskie czarnej kamionki polskiej z XIX w. Ważną pozycję w wilanow-skim zbiorze ceramiki europejskiej zajmuje porcelana miśnieńska, a wśród niej liczny zespół biskwitów.
Niezwykle wartościowy, choć ilościowo niezbyt duży, bo liczący zaledwie 200 obiektów, zbiór, stanowią szkła artystyczne z XVII, XVIII i XIX stulecia, głównie produkcji polskiej, saskiej i czeskiej, o bardzo różnych rodzajach materiału i różnorodnej technice zdobienia.
Pokaźny dział rzemiosła artystycznego w Wilanowie tworzą wyroby metalowe, wykonane ze srebra i brązu złoconego oraz żeliwa. Na zbiór sreber składają się zarówno niezwykle cenne polskie i obce wytwory z epoki baroku, jak też świetne zastawy stołowe i toaletowe z paryskich warsztatów M.G. Biennais, J.B.B. Odiot. Wśród brązów złoconych szczególną wartość posiadają wspaniałe żyrandole, kinkiety, latarnie i wilki kominkowe z XVIII i XIX w. oraz zastawy stołowe i kandelabry znanych firm francuskich z czasów Napoleona I: P.Ph. Thomire'a i A.A. Ravria. Mniej stosunkowo liczną grupę przedmiotów z żeliwa stanowią przybory kominkowe i urządzenia oświetleniowe. Do wyrobów z brązu złoconego i żeliwa należą także niektóre zegary z XIX w. wyrobu znanych firm francuskich i angielskich. Oddzielną, stosunkowo najmniej liczną grupę przedmiotów w zbiorach wilanowskich tworzą militaria, na które składają się różnego rodzaju elementy uzbrojenia, przybory wojskowe i myśliwskie, od XVT w. aż po wiek XIX, i to zarówno pochodzenia europejskiego, jak i orientalnego.
Bardzo liczny i urozmaicony zespół wytworów rzemiosła artystycznego stanowią przedmioty sztuki daleko-wschodniej. Tę bogatą i bardzo zróżnicowaną wytwórczość artystyczną reprezentują przede wszystkim liczne wyroby z porcelany chińskiej i japońskiej od XVII do końca XVIII w. w formie wazonów, mis, talerzy i kadzielnic oraz figurek przedstawiających tak bóstwa, jak też mędrców i aktorów.
Znajdują się tu również rozliczne obiekty ze słonińca i kryształu górskiego, rzeźby z korzenia drzewnego, wyroby z laki i drewna, naczynia z miedzi, kryte wielobarwnymi emaliami, a także oprawne w brąz strusie jaja, wyroby z kości słoniowej, tkaniny oraz przedmioty z brązu i brązu złoconego.
Pokaźny, a zarazem niezwykłe cenny zbiór zabytków rzemiosła artystycznego Wilanowie tworzą zachowane szczęśliwie garnitury mebli o bardzo rozmaitej Weniencji, z różnych okresów historycznych. Znajdują się tu bowiem zarówno Proste, polskie taborety złocone z końca XVII w., jak i współczesne im wykwintne. tab^j11^ rzeźbione krzesła ' fotele angielskie. Obok saskich, złoconych konsol, 'tow i kanap, krytych welurem genueńskim, ważną pozycję zajmują francuskie
iomplety orzechowych foteli z kanapami z pierwszej połowy XVIII w., kryte :apiseriami z Beauvais i Aubusson, francuskie komody lub szafki kątowe wykonane l palisandru i orzecha, z bogatymi, złoconymi brązami, osiemnastowiecznc meble angielskie w postaci sekreter, biurek, stolików i konsol z drewna orzechowego. Różnorakie meble będące nie rzadko dziełem znanych ebenistów tej miary, co M. Cresson, J. Dubois, czy L. Falconet, uzupełniają wspaniałe angielskie lustra i francuskie lub angielskie zegary szafkowe z XVIII i XIX stulecia. Na szczególną uwagę zasługuje garnitur lakierowanych i złoconych mebli kiasycystycznych z ok. 1790 r. oraz garnitur biedermeierowskich mebli z ok. 1830 r.. wykonanych przez krakowskiego stolarza, P. Drzewińskiego.
Te wszystkie najcenniejsze i godne szczególnej uwagi przedmioty artystyczne, którymi słusznie szczycić się dziś może Muzeum w Wilanowie, wyeksponowane zostały w maksymalnym stopniu, i to zarówno we wnętrzach pałacowych, jak też na specjalnej, stałej wystawie zbiorów wilanowskich we wnętrzu zabytkowej oranżerii.
Wystawione w pałacu wraz z dziełami malarstwa i rzeźby różnego rodzaju meble, zegary, lustra, świeczniki, naczynia ceramiczne i wyroby metalowe posłużyły z jednej strony przywróceniu dawnego wyglądu komnat pałacowych i wydobyciu ich historycznych funkcji, z drugiej zaś ukazaniu poprzez ich odpowiednie ustawienie roli użytkowej i dekoracyjnej tych przedmiotów w historycznych wnętrzach mieszkalnych.
Wyroby natomiast rzemiosła artystycznego i plastyki, które zaprezentowano w budynku oranżerii w odpowiednich układach rzeczowych, typologicznych i chronologicznych, mają za zadanie ukazać zwiedzającym tak określone problemy natury artystycznej czy technologicznej, jak i charakterstczne przejawy mody. smaku, zainteresowania i poczynań kolekcjonerskich kolejnych właścicieli Wilanowa. Z tego też względu obok dziel wybitnych o wysokich walorach artystycznych, które powstały w znanych warsztatach polskich i obcych, zostały wystawione obiekty sztuki rodzimej, a nawet liczne importy o charakterze bardziej użytkowym lub czysto dekoracyjnym, lecz dość typowe dla gustów swojej epoki. Główny nacisk na ekspozycji w oranżerii potożono na jak najszersze pokazanie wyrobów ceramicznych, obiektów ze szkła i metalu, stanowiących, jak wiadomo, najliczniejszą i najcenniejszą obok kolekcji mebli część zbiorów rzemiosła artystycznego w Wilanowie. Same zaś meble zaprezentowano w oranżerii w kilku zaledwie przykładach, ponieważ większość z nich tworzy podstawowe urządzenie wnętrz pałacowych.
Aby licznie odwiedzającym naszą ekspozycję miłośnikom sztuki i specjalistom umożliwić bliższe zaznajomienie się z wystawionymi tu dziełami rzemiosła artystycznego i plastyki, zespół pracowników naukowych Muzeum w Wilanowie przygotował niniejszy katalog - przewodnik po wystawie w takiej formie, by mogły z niego korzystać bez trudu zarówno szerokie kręgi odbiorców, jak też by mógł być on pomocny badaczom, zajmującym się rzemiosłem artystycznym. Stąd też układ katalogu odpowiada ściśle ..topografii ekspozycji", każdy z działów jest poprzedzony odpowiednim tekstem wprowadzającym, zaś poszczególne obiekty i zespoły dzieł zawierają podstawowe dane katalogowe. Ze względu na obowiązujące rygory wydawnicze, atrybucie dotyczące określonych obiektów, ustalone przez autorów niniejszego katalogu w wyniku żmudnych badań i dociekań, podane zostały z konie-
czności bez całego, materiału dowodowego zawartego w odpowiedniej dokumentacji naukowej Muzeum w Wilanowie.
Część tekstową niniejszego katalogu uzupełniają reprodukcje fotograficzne poszczególnych dzieł i zespołów oraz specjalny słownik ważniejszych terminów, pojęć i przedstawień, występujących w katalogu.
Autorzy katalogu uwzględnili szereg cennych koleżeńskich rad, uwag i wskazówek przekazanych im przez opiniujących poszczególne teksty fachowców z innych muzeów i instytucji naukowych: dr Zofii Alberowej, mgr Haliny Chojnackiej, doc. dr hab. Jana Samka i mgr Jerzego Teodorczyka.
Oddając do rąk czytelników naszą publikację mamy nadzieję, iż ułatwi im ona bliższe zaznajomienie się z wiianowską ekspozycją zbiorów artystycznych i umożliwi zainteresowanym pogłębienie wiedzy o zaprezentowanych na niej dziełach rzemiosła artystycznego i plastyki.
Dr Wojciech Fijałkowski Kurator Muzcum w Wilanowie

Skróty pozycji bibliograficznych

Artystyczne zbiory Wilanowa, 1979 Artystyczne zbiory Wilanowa. Praca zbiorowa. Warszawa,
1979
Bałdowski W.. Europejska bron biała.
1977 W. Bałdowski, Europejska broń biała w kolekcji wilanow-
skiej, Biuletyn Historii Sztuki, R. XXXIX, ] 977. nr 4
Btrkenmajer E., Fajanse z Nevers, 1979) R. Birkenmajer, Fajanse z Nevers w zbiorze wtlanowskim.
Studia wilanowskte, V, 1979
Birkenmajer E., English Redware, 1968 E. Birkenmajer. English Redwarefrom the period ofindus-
tiralization of Staffordschire in polish collection. Bulletin du Musee National de Varsovie, IX. 1968. 1
Birkenmajer ¥,., La dścoration peinte,
1971 E, Birkenmajer, La decoration peinte des garnitures poli-
chromes de la faiencerie ,,De Metalen Pot" appartenant aux collecrions de Wilanów. Bulletin du Musee National de Varsovie. XTI, 1971.3
Czajewski, 1893 W. Czajewski. Ilustrowany przewodnik po Warszawie i oko-
licach. Wilanów, Czemiaków, Marysiu, Gucin, Natoiin wraz ze szczegtMowym spisem 10(M) obrazów z Galeryi willanow-skiej, Warszawa, 1803
Czajewski, 1903 W. Czajewski, Wilanów, wyd. 11. Łódź, 1903
Dynowski, 1934 W. Dynowski, Zbiory wilanowskie. Przewodnik, Warszawa.
1934
Katalog Wystawy Starożytności, J S5fi Katalog wystawy starożytności i przedmiotów sztuki I 856
urządzonej w pałacu J.W. hr. Augustostwa Potockich w Warszawie, na Krakowskim Przedmieściu. Warszawa, Ł856
Polskie szkło. 1974 Polskie szkło do połowy XIX wieku. Wrocław—Warszawa-
Krakow-Gdańsk. l(r74
Polskie szkło barokowe. 1975 Polskie szkło barokowe. Wystawa. Muzeum Narodowe
w Warszawie. 1975
Rosenberg M.. 3928 M. Rosenberg, Der Goldschmiede Merkzeichen, IV, Frant -
furta. Main. 1928
Sichergestelltc. 1940 Sicberąestellte Kunstwerke im Generalgouvernement,
Breslau, (1940)
SkimboroWicz i Gerson, 1.S77 H. Skimborowicz i W, Gerson. Willanów. Album widoków
i pamiątek, 1S77
Sztuka francuska. 1973 Sztuka francuska w zbiorach polskich, i 230—1H30. Katalog
wystawy. Mu/eum Narodowe w Poznaniu. 1973
Wystawa biskwitóu, ]CJ73 Wystawa biskwitów, Łańcut, L>73
Żukowska M Francuskie zastawy. 1976 M. Żukowska, Francuskie zastawy srebrne w zbiorach wila-
nowskich [w: ] O rzemiośle artystycznym w Polsce. Materiały Sesji naukowej Stowarzyszenia Historyków Sztuki. Oddział w Poznaniu i Muzeum Narodowego w Poznaniu w 1973. Warszawa. 1976

Będzie mi bardzo miło jeśli zechcesz dodać mnie do swojej listy ulubionych sprzedawców. Możesz to zrobić klikając na ikonkę umieszczoną poniżej. Nie zapomnij włączyć opcji subskrypcji, a na bieżąco będziesz informowany o wystawianych przeze mnie nowych przedmiotach.

ZOBACZ INNE pozycje wystawione na Świstaku