Odmówiono mi prawa do obrony, skazano na niesławę i poniżenie… Ale tej książki nie dyktowała mi chęć zemsty. Edward Gierek
Edward Gierek: Przerwana dekada ukazała się 10 lat po utracie przez Edwarda Gierka władzy i pozycji na scenie politycznej. Wywiad został opublikowany z potrzeby oceny epoki Polski Ludowej, epoki blasków i cieni. Edward Gierek, górnik w czwartym pokoleniu, opowiada o swoim trudnym dzieciństwie, o życiu na emigracji, o swojej drodze na szczyt władzy w PZPR i w Polsce. Wywiad ukazuje motywy kierujące Gierkiem przy podejmowaniu trudnych decyzji.
W
Przerwanej dekadzie Edward Gierek stara się on dowieść, że prowadzona przez niego polityka przyniosła największy w historii Polski rozwój społeczno-gospodarczy. Twierdzi, że gdyby nie został odsunięty od władzy, Polska wyszłaby z trudności gospodarczych, które tylko częściowo zostały zawinione błędnymi decyzjami, a w głównej mierze wynikały z niezależnych przyczyn. Stagnacja i rozkład Polski Ludowej zostały spowodowane, w ocenie Gierka, rządami generała Jaruzelskiego, które skutecznie obrzydziły Polakom socjalizm. Pomimo to Edward Gierek twierdzi, że socjalizm w Polsce odrodzi się, ponieważ idee równości i sprawiedliwości społecznej zapuściły w Polsce głębokie korzenie.
Z perspektywy minionych lat i obecnej sytuacji, trudno nie przyznać Gierkowi racji w wielu kwestiach — dzika prywatyzacja przedsiębiorstw na początku lat 90-tych, sprzedawanie za bezcen banków, firm paliwowych i energetycznych, fabryk pozbawiło Polaków majątku narodowego będącego dorobkiem pokoleń i kontroli państwa polskiego nad strategicznymi działami gospodarki narodowej. Pseudoliberalna polityka gospodarcza i dziki XIX-wieczny kapitalizm pozwolił zbić fortuny paru cwaniakom, spychając resztę społeczeństwa do roli wyrobników żyjących na skraju ubóstwa w okresie aktywności zawodowej (jeśli w ogóle mają pracę!) i żyjących potem z głodowych emerytur po zakończeniu pracy.
Oto fragment wywiadu:
— Proszę powiedzieć, jak Pan ocenia szanse i perspektywy socjalizmu w Polsce?
— Uważam, że socjalizm w Polsce odrodzi się, i to szybciej niż sobie to ludzie dziś wyobrażają. Co bowiem współczesna polityka rządowa ma do zaoferowania społeczeństwu? [...] Obecna Polska przeżywa zachłyśnięcie się Zachodem i amerykańskimi rozwiązaniami ekonomicznymi. Wiem jednak, czym jest kapitalizm. [...] Kapitalizm jest jednak zaprzeczeniem etosu równości społecznej i sprawiedliwości. Demokratyczna zasada równości, złożona na ołtarzu pieniądza, jest niestety tylko pozorna. Czeka nas straszne rozwarstwienie społeczne, bezrobocie i niestety raczej nie europeizacja, lecz latynizacja, czyli kapitalizm nędzy. Jeszcze ciągle ludzie w Polsce, zaczadzeni hasłami antykomunistycznymi, nie uświadamiają sobie w pełni, że nie tylko zyskali wiele dzięki ostatnim zmianom, lecz także wiele stracili. [...] Ciekawy jestem, jak długo starczy ludziom wiary w lepsze jutro w sytuacji, gdy polityka rządowa polega na gwałtownej pauperyzacji społeczeństwa. [...] Oby w czasie tej dekady wokół naszych miast nie pojawiły się slumsy, a sklepy nie były pełne drogich towarów niedostępnych dla nędzarzy snujących się po ulicy. Znam to z przedwojennych czasów apoteozowanych dziś, jakże niesłusznie, na wszystkie sposoby. Boję się też, że gdy sięgniemy dna, pomoc, ale nie bezinteresowna, nadejdzie z Zachodu - z sytych, zamożnych Niemiec. I znów jak przed laty na tej ziemi pojawią się panowie, którzy będą wykupywali za bezcen polską własność. Oby nie powróciła sytuacja sprzed wojny, gdy zarządy fabryk należały do cudzoziemców, głównie Niemców, a Polacy byli robolami. [...] Z nową siłą powracają nasze sentymenty do Zachodu, do Ameryki. O jakże naiwni jesteśmy wierząc w szczerą bezinteresowność Jankesów. [...] Może to zabrzmi obrazoburczo dla mych czytelników, ale o ile upadnie na trwałe światowy system socjalistyczny, rola Polski w świecie spadnie katastrofalnie. Staniemy się wtedy wielką prowincją Europy! Doprawdy, wielkie zainteresowanie Polską zawdzięczamy socjalizmowi i sojuszowi ze Związkiem Radzieckim. Dla Zachodu byliśmy interesujący jako kamień w grze w domino. Po 1980 roku spełniliśmy swoją rolę za śmiesznie małe pieniądze, i nie myślę tu wcale o pieniądzach Polsce pożyczonych. [...] Pomyślmy, za jak nieznaczną cenę osiągnął Zachód tak dużo. Dziś jest u progu demontażu systemu, który wielkim cieniem wisiał przez kilka dekad nad światem sytych narodów. [...] Odegraliśmy w tym procesie rolę pionka i nie pionkowi, niestety, będzie dane spożywać owoce tej przemiany.
Spis treści:
- Prolog
- Rozdział pierwszy: Dzieciństwo i młodość
- Rozdział drugi: Droga na szczyt: od instruktora KC do pierwszego sekretarza. Lata 1948-1970
- Rozdział trzeci: Lata siedemdziesiąte: u steru partii i państwa
- Rozdział czwarty: W roli banity
- Posłowie
Na końcu książki wkładka z unikalnymi fotografiami z prywatnych zbiorów Edwarda Gierka oraz archiwów agencji prasowych.
Gato
270 str., oprawa miękka, format 145x205
Stan: b.dobry (-) delikatne otarcia okładki, stemple biblioteczne
Wyd.: Wydawnictwo Fakt - Zarządzanie i Bankowość sp. z o.o., 1990
(wydanie 1!)
ISBN: -
