Opis: Španski borac, prekaljeni komunista, dobije zadatak da organizuje ustanak u zapadnoj Srbiji. Narod se okuplja oko partizana i ubrzo su oslobođeni Bajina Bašta, Požega, Užice, Čačak... Vrhovni štab partizanske vojske dolazi na slobodnu teritoriju. Uprkos napadima Nemaca, Užička Republika živi. Neprijatelj započinje veliku ofanzivu protiv slobodne teritorije. Na Kadinjači, radnici fabrike sa slobodne teritorije, telima i puškama, odupiru se silovitom napadu. Nemci do poslednjeg uništavaju hrabri odred. Evakuišući bolnicu i izbeglice iz Užica, omladinci na zidovima kuća ostavljaju poruku: "Mi ćemo se vratiti".

Spanski borac, prekaljeni komunista, dobije zadatak da organizuje ustanak u zapadnoj Srbiji. Narod se okuplja oko partizana i ubrzo su oslobodjeni Bajina Basta, Pozega, Uzice, Cacak... Vrhovni stab partizanske vojske dolazi na slobodnu teritoriju. Uprkos napadima Nemaca, Uzicka Republika zivi. Neprijatelj zapocinje veliku ofanzivu protiv slobodne teritorije. Na Kadinjaci, radnici fabrike sa slobodne teritorije, telima i puskama, odupiru se silovitom napadu. Nemci do poslednjeg unistavaju hrabri odred. Evakuisuci bolnicu i izbeglice iz Uzica, omladinci na zidovima kuca ostavljaju poruku: "Mi cemo se vratiti"... (170 min, 1974)

A Spanish fighter, experienced communist, gets to organize the rebellion in western Serbia. People is gathered around Partisans and soon Bajina Basta, Pozega, Uzice and Cacak are liberated. The supreme Partisan headquarters arrive to the liberated territory. In spite of German attacks, the Republic of Uzice lives. The enemy starts the offensive against free territory. On Kadinjaca, workers from free territory factory are resisting heavy attack with their bodies and rifles. The Germans destroy the whole squad. Evacuating hospital and refugees from Uzice, the young ones are writing over house walls:"We shall return"... (170 min, 1974)

Užička republika

Iz projekta Википедија

Za ostale upotrebe, pogledajte Užička republika (višeznačna odrednica).

Užička republika je naziv prve oslobođene teritorije u Evropi okupiranoj od strane nacista. To je bila prosocijalistička država u zapadnoj Srbiji i, delimično, istočnoj Bosni pod vlašću jugoslovenskih partizana, stvorena u toku 1941. godine za vreme Drugog svetskog rata. U suštini, jedina veza Užičke Republike sa državnošću je bila organizovana vlast na privremeno oslobođenoj teritoriji. Užička Republika nije imala stalne granice, već su se one menjale gotovo svakodnevno sa svakom ofanzivom partizana na jednoj i okupatora na drugoj strani, a otprilike su zauzimale područje od reka Drine na zapadu Zapadne Morave na istoku i od reka Skrapeža na severu do Uvca na jugu. Država je trajala 73 dana, a potom je pala y ruke Vermahta, dok su se partizani povukli ka Sandžaku.

Prilikom povlačenja preko Zlatibora, u novembru i decembru 1941. godine, pratile su ih nemačke jedinice, koje su tada, čineći užasan zločin nad ranjenicima i zlatiborskim civilnim stanovništvom, streljale osam boraca Druge čačanske partizanske čete, pet boraca Šeste ibarske partizanske čete, osamnaest boraca Tamnavskog partizanskog bataljona, kao i 41 civilna meštanina Zlatibora. U partizanskoj bolnici koja se nalazila na Zlatiboru Nemci su streljali sedamnaest ranjenika, boraca Užičkog NOP odreda, šest civila iz užičkog kraja, četrnaest ranjenika iz Čačanskog NOP odreda i jednog civila iz čačanskog kraja, jednog ranjenika iz Posavskog NOP odreda, tri ranjenika iz Valjevskog NOP odreda, po jednog ranjenika iz Kopaoničkog i Mačvanskog NOP odreda, dva ranjenika iz Šumadijskog NOP odreda, dva iz Kosmajskog NOP odreda, jednog iz Kragujevačkog NOP odreda i četvoricu drugih boraca ranjenika.