Obsługa Java Skryptów w Twojej przeglądarce została wyłączona. Niektóre opcje Świstak.pl nie będą działać. Zobacz pomoc.

następna aukcja

Jesteś tutaj › Książki i podręczniki › Książki › Książki tematyczne › Religie › Chrześcijaństwo › Katolicyzm › Duchowy świat Dostojewskiego (spis)

Duchowy świat Dostojewskiego (spis) (nr aukcji: 27612993)

Więcej zdjęć Wyświetleń: 5 razy Informacje podstawowe

Towar:Nowy
Ilość sztuk:1 z 1
Lokalizacja:Legnica, Dolnośląskie

Koszt przesyłki pokrywa:Kupujący
Sprawdź opis i opinie o książce w nakanapie.pl

Opłata z góry

List priorytetowy7,00 zł

Cena: 18,00 zł
AUKCJA ZAKOŃCZONA( 2012-02-14 11:58:27)

Sprzedający

Duchowy świat Dostojewskiego

Dariusz Jastrząb

autor

Jastrząb Dariusz

wydanie

pierwsze

data wydania

2009

stron

136

oprawa

miękka

Dostojewski wciąż czeka na odkrywców - odważnych czytelników, którzy nie boją się wypraw w głąb wielkiej literatury. Dostojewski wciąż pozostaje wyzwaniem dla tych, którzy nie zadowalają się gotowymi, spłyconymi odpowiedziami na najważniejsze i niezmiennie żywotne pytania.

Książka jest fascynującym i kompetentnym przewodnikiem po duchowym świecie Dostojewskiego widzianym w kontekście kulturowym i teologicznym. Została napisana z pasją i wiarą w to, że przesycona Światłem twórczość rosyjskiego pisarza może otworzyć jego uważnych czytelników na drugiego człowieka, a wraz z nim na rzeczywistość dobra, miłości, wrażliwości i niewinności. Wbrew opiniom, że Dostojewski jest twórcą skoncentrowanym przede wszystkim na "przeklętych problemach" i demaskowaniu mroków ludzkiej duszy, autor udowadnia, że to Chrystus stanowił dla mistrza z Petersburga rzeczywiste centrum Wszechświata.

" Kogoś, kto byłby lepszy od Chrystusa, nie wymyśli Pani” ks prof Jerzy Szymik 5

Odkryjmy Dostojewskiego 13

Dlaczego on? 13

Leitmotiv 19

Proroctwo o Jezusie Chrystusie w epoce humanizmów ateistycznych 24

Oskarżenie humanizmów "bez Boga” 26

Oczyszczający tygiel 30

Szczęśliwe mrowisko wieży Babel 32

Ikona Chrystusa bezbronnego 36

Szkic o człowieku 40

Psychologiczny i metafi zyczny kontekst antropologii pisarza 40

Pojęcie "rosyjskiej duszy” 44

Znaczenie "rosyjskiego ludu” 46

Tragizm istnienia obdarzonego wolnością 49

Cierpienie stanem oczyszczenia 51

Chrystus – paradygmat antropologiczny 53

Antropologia dramatyczna 56

Aktor i scena, którą odnajduje w sobie 59

Wolność jako przestrzeń dramatu 62

Miejsca obecności Chrystusa 65

Doświadczenie ojcostwa na przykładzie Braci Karamazow 72

Rodzice pisarza 73

Fiodor Pawłowicz Karamazow – ojcostwo "sponiewierane” 77

Dymitr – niewola zmysłów i emocji 79

Iwan – zbuntowany rozum 81

Starzec Zosima – ojcostwo "rodzące” 83

Alosza – zwątpienie na drodze miłości czynnej 86

Syn poszukujący ojca 90

Między ojcostwem "sponiewieranym” a "zradzającym” 91

Kola Krasotkin – synostwo osierocone 94

Iliusza Sniegiriow – synostwo zawstydzone 97

Tajemnica zamiast problemu 99

Sens cierpienia 102

Oddany bilet 102

Próba przekroczenia aporii 104

Miłość nieprawdziwa 108

Miłość miłosierna 111

Piękno zbawi świat 113

Wrodzone pragnienie piękna 113

Dwuznaczność piękna 115

Piękno domaga się dopełnienia religijnego 119

Uobecnianie piękna w sztuce 125

Bibliografia 128

Recenzję napisał(a):
Monika Kozioł

Dostojewski w perspektywie światła

Dostojewski sformułował niegdyś znakomitą myśl, która stała się ostatecznie przesłaniem jego twórczości - w Dzienniku pisarza odnotował: "Bez wyższej idei nie może istnieć ani człowiek, ani naród. A wyższa idea [...] jest tylko jedna, mianowicie idea nieśmiertelności duszy ludzkiej". Zdanie to mogłoby stanowić credo książkiDuchowy świat Dostojewskiego. Jej autor - doktor teologii i ksiądz katolicki - jest niewątpliwym znawcą tematu. Wystarczy wspomnieć, że przedmiotem rozprawy doktorskiej Dariusza Jastrzębia była właśnie twórczość rosyjskiego pisarza. Tytułowa duchowość musi mieć zatem charakter arcychrześcijański. To recepcja nienowa, prezentowana wcześniej chociażby w znakomitej monografii Bohdana Urbankowskiego Dostojewski - dramat humanizmów, w tekstach Jacka SalijaRozpacz pokonana czy w świetnych szkicach Henryka Paprockiego Lew i mysz, czyli tajemnica człowieka. Esej o bohaterach Dostojewskiego.

Propozycja Jastrzębia jest jednak do pewnego stopnia oryginalna. O prozie rosyjskiego pisarza zwykło się bowiem sądzić, że ma "dziwny i niszczący urok". W jej dotychczasowych ujęciach, zwłaszcza popularyzatorskich, dominowały więc tzw. przeklęte problemy, grzech i odstępstwo - wiele z tego, co mieści się w pojęciu metafizycznego mroku. Tymczasem ks. Dariusz Jastrząb proponuje inny punkt odniesienia - perspektywę światła. W tym znaczeniu Dostojewski pozostaje rzeczywiście nie w pełni odczytany, zaś omawiana publikacja spełniać może funkcję prawdziwego przewodnika. Jest to jednak vademecum wymagające, napisane przez teologa duchowości, wiernego tezie, że czytanie Dostojewskiego jest w istocie egzegezą Ewangelii.

Abstrahując od antykatolicyzmu rosyjskiego pisarza, ks. Jastrząb koncentruje się przede wszystkim na jego wielkiej pasji chrześcijańskiej. Odczytuje dzieło Dostojewskiego równolegle w kontekście myśli katolickiej i prawosławnej. Ta niezwykła ekumeniczna perspektywa sugerować może pluralizm teologiczny, zakładający jedność wiary w wielości teologii Nowego Testamentu. Ewangeliczna refleksja na temat Boga i człowieka rozwija się bowiem zawsze z chrystologii, a ta właśnie stała się ośrodkiem światopoglądu Dostojewskiego. Pisarz przewidział niemal wszystko, co stało się udziałem współczesnego świata. Wskazywał też duchową alternatywę dla chaosu, nihilizmu i rozpaczy, wobec których człowiek zdaje się coraz bardziej bezradny. Rozumiał jak nikt inny szlachetnych ateistów, negujących Boga w imię ludzkich racji. "Może dlatego jest pisarzem na nasze czasy" - stwierdza ks. Jastrząb już na początku książki. Określa tym samym triadyczną konstrukcję swojej interpretacji: Dostojewski - Ewangelia - Współczesność. Twórczość rosyjskiego pisarza staje się tu kluczem do zrozumienia duchowego kryzysu postmodernizmu.

"Ludzkość ma szansę zjednoczenia tylko w ewangelicznym Chrystusie". Przypominając tę myśl Dostojewskiego, ks. prof. Jerzy Szymik w bardzo dobrym wstępie do książki Jastrzębia uzasadnia konieczność chrystologicznych odniesień w refleksji nad antropologią rosyjskiego twórcy. Ten trop umożliwia też odczytanie myśli Rosjanina w aksjologii światła, a nie ciemności. Należy jednak podchodzić do niego jak do obrazów Caravaggia. "Tam, w przestrzeni przenikniętej cieniem i mrokiem, przedziera się światło mające swe ukryte źródło" - konstatuje ks. Dariusz Jastrząb. W innym zaś miejscu posługuje się metaforą mrocznego pokoju, w którym przed ikoną zapalono lampkę: "światło jest blade i nikłe, wszystko jednak można przy nim rozpoznać". I właśnie to tajemne źródło blasku najbardziej intryguje autora. Jakkolwiek bowiem Dostojewski, niczym "nowożytny Dante", prowadzi czytelnika przez piekło rozpaczy i czyściec zwątpienia, to jednak fundamentalne znaczenie ma dla niego obietnica raju - wielki duchowy projekt chrześcijaństwa, w którym życie ludzkie zyskuje szczególny sens. To dlatego literatura ta może być prawdziwie pomocna współczesnemu człowiekowi. Materializm, kult ciała i rozumu, brak odpowiedzialności za czyny, obietnice raju na ziemi, eliminacji cierpienia i zbawienia bez Chrystusa, a ostatecznie: nihilizm i absurd istnienia - oto oferta współczesnych humanizmów ateistycznych. Ziemski mesjanizm zbudować może tylko cywilizację śmierci, człowieka zaś postawić wobec "pokusy rozpaczy". Jedyną prawdziwą alternatywą pozostaje humanizm chrześcijański. Lecz jest to humanizm ze wszech miar tragiczny, związany z rozpoznaniem dobra i zła, koniecznością nieustannego wyboru, udrękami sumienia - problem wolności to jedna z najważniejszych wielkich kwestii filozoficznych Dostojewskiego.

Ksiądz Jastrząb postrzega pisarza jako twórcę obdarzonego świadomością tragiczną, zafascynowanego sytuacjami granicznymi. Można zatem czytać Dostojewskiego zarówno w perspektywie arystotelesowskiej, jak i w perspektywie egzystencjalizmu chrześcijańskiego. Zło i pragnienie dobra, walka rozumu i wiary, nienawiści i miłości, rozdarcie między obecnością w świecie a intuicją transcendencji - oto antynomie rosyjskiej duszy i duszy ludzkiej w ogóle. Dla Dostojewskiego rozwiązaniem tego dramatycznego konfliktu może być tylko wiara. Tymczasem, zanim nastąpi upragnione wyzwolenie, doświadczać trzeba rozpaczy zwątpienia i traumy oczyszczenia, aby na koniec stwierdzić, "że bez Chrystusa człowiek przemienia się w monstrum". Teza ta znajduje uzasadnienie w głównych figurach ikonografii Dostojewskiego. Ksiądz Jastrząb koncentruje się przede wszystkim na teologicznych aspektach motywów przebaczenia, milczenia, dzieciństwa, piękna i radości. Na uwagę zasługują niewątpliwie rozdziały poświęcone kwestii ojcostwa i osierocenia, relacji między rodzicami a dziećmi. Autor dostrzega tu swoisty "przedfreudowski" instynkt Dostojewskiego, który dokonał autoanalizy własnego dzieciństwa. W jego twórczości to mężczyźni bardziej rozumieją dzieci, ale to oni także ponoszą szczególną odpowiedzialność za ich destrukcję. Ta wyjątkowa, duchowa funkcja ojcostwa znajduje w książce głębokie uzasadnienie dogmatyczne. Podobnie jak problem cierpienia, które powinno być czynnikiem twórczym i moralnym, niezbędnym do osiągnięcia pełni człowieczeństwa. Fundamentalne znaczenie ma w tym względzie postawa miłości czynnej - chrześcijańskiego miłosierdzia, związanego ze współuczestnictwem w cierpieniu. "Abstrakcyjnie można kochać bliźniego, czasem nawet z daleka, ale z bliska prawie nigdy" - pisał Dostojewski, krytykując sentymentalizm, litość i filantropię jako zamaskowane przejawy fałszywej miłości.

Bez sfery sacrum wszelkie ludzkie sprawy tracą sens. Wolność staje się przekleństwem lub samowolą, cierpienie prowadzi do buntu i rozpaczy, piękno jest domeną diabła. Aby mogło zbawić świat, musi być dopełnione etycznie. Dostojewski, odwołując się do schrystianizowanego platonizmu, dostrzega piękno w kategoriach doktrynalnych - jako boski atrybut. W jego zamyśle sztuka ma wymiar metafizyczny, twórczość jest zadaniem moralnym, a artysta - człowiekiem dzielnym etycznie. Piękno należy zatem bezwzględnie kontemplować. Taka medytacja prowadzi do refleksji nad wszechświatem, czyli samym Bogiem. Tymczasem, rozpatrując ideę kalokagatii (grecki termin oznaczający połączenie dobra z pięknem) w myśli Dostojewskiego, ks. Jastrząb dotyka przyczyn dystrofii sztuki współczesnej, pozbawionej duchowych aksjomatów, w której manifestować się może już tylko "straszliwa" wolność artysty.

Na szczególną uwagę zasługuje w tym miejscu świetna, utrzymana w poetyce światłocienia okładka książki - projekt autorstwa Jadwigi Mączki. Twarz Dostojewskiego wyłania się tu z głębokiej, dominującej czerni, którą przełamują trzy znaczące kolory. Błękit - to niejako ciemność wychodząca na spotkanie światła. Biel jest emblematem Boga - światłością samą w sobie. Jasna, prawie przezroczysta zieleń zdaje się równoważyć światło i mrok, nie jest jednak ani jednym, ani drugim. Takie plastyczne nawiązania do symboliki ikony znakomicie korespondują z przesłaniem tekstu ks. Jastrzębia. I przypominają o niezwykłych powinowactwach etyki i estetyki.

Dostojewski zwykł mawiać, że "człowiek jest tajemnicą", i zajmował się ową zagadką, gdyż sam chciał być człowiekiem. Duchowy świat Dostojewskiego ks. Dariusza Jastrzębia to jedna z tych książek, które skłaniają do podjęcia tego wyzwania.

"Więź", Nr 7/2010

http://media.wydawnictwowam.pl/pdf/49641_skrot.pdf