Zebrał i opracował: Michał Hłasko
Ilustracje: Bogumił Oświecimski
Śpiewnik zawiera teksty i nuty 70 klasycznych już polskich piosenek marynarskich, żołnierskich, ludowych, frywolnych i biesiadnych, które niby znamy, ale... zaśpiewać nie potrafimy, bo słów nie pamiętamy.
Od Autora
We wspólnym śpiewie łączą się nasze przeżycia, myśli, dążenia. Dlatego piosenka może stać się ważnym elementem narodowej więzi. Szczególną rolę spełniają tu piosenki patriotyczne i ludowe. To one najczęściej przechodzą z pokolenia na pokolenie mimo zachodzących przemian, stając się łącznikiem między dawnymi a nowymi laty.
Miejscem skąd promieniowały piosenki była zawsze rodzina, a także szkoła i wojsko. Niestety, dziś i te źródła zawodzą. Wszechobecne radio i współczesne wynalazki w dziedzinie zapisu dźwięku przyczyniły się do tego, iż zamiast śpiewać wolimy słuchać Gato.
Jeżeli chcemy rozśpiewać społeczeństwo, jeżeli chcemy nawiązać do tradycji - niezbędne są dzisiaj przede wszystkim powszechnie dostępne śpiewniki. To stało się właśnie dla mnie bodźcem do odtworzenia piosenek, które młodzież morskiej uczelni w Tczewie wspólnie śpiewała w pierwszym dziesięcioleciu niepodległości. Były one wtedy przebojami odpowiadającymi tej młodzieży, „górnej, chmurnej i... jurnej", do której należał i autor tego zbioru.
W tym miejscu należą się Czytelnikowi informacje dotyczące Szkoły Morskiej w Tczewie. Placówka ta została powołana do życia w 1920 roku, jako trzyletnia uczelnia zawodowa wyższego stopnia o dwóch wydziałach: nawigacyjnym i mechanicznym. Jej zadaniem było wychowanie i przygotowanie zawodowe przyszłych oficerów polskiej marynarki.
Pierwszym dyrektorem uczelni został inż. Antoni Garnuszewski, który opracował program nauczania oraz ramy organizacyjne Szkoły.
Początki morskiej uczelni były bardzo trudne, nie brakowało jednak entuzjazmu zarówno wśród wykładowców jak i uczniów. Mocną zaprawą morską i silnym przeżyciem były coroczne rejsy szkoleniowe na zakupionym w 1921 roku żaglowcu „Lwów".
Przez 10 lat istnienia Szkoły w Tczewie wydano około 200 dyplomów uprawniających do służby na morzu. Sytuacja absolwentów nie była jednak korzystna. Brak statków pod polską banderą zmuszał do angażowania się u obcych armatorów. Założony w 1925 roku Związek Absolwentów Szkoły Morskiej ułatwiał im to zadanie.
Na piaskach między Kępą Oksywską a Kamienną Górą zaczęła w latach dwudziestych rosnąć Gdynia, pierwszy nowoczesny port Rzeczypospolitej. Do nowo zbudowanych nabrzeży przybijało coraz więcej statków. Wówczas podjęto decyzję o budowie w Gdyni gmachu Państwowej Szkoły Morskiej, do którego przeniesiono tczewską uczelnię w 1930 roku.
Przedstawiony zbiór piosenek powstał w wyniku wieloletnich poszukiwań, w niektórych przypadkach aż do odtwarzania zupełnie zapomnianych tekstów i melodii. Wymagało to kontaktowania się z absolwentami tczewskiej szkoły rozsianymi po całym świecie...
Spis treści:
- Od Autora 7
- Przedmowa 9
- Piosenki marynarskie
- 1. Choć burza huczy 14
- 2. Morze, nasze morze (Chociaż każdy z nas jest młody...) 15
- 3. Hymn do Bałtyku (Wolności słońce pieści lazur...) 16
- 4. Polskie morze (Gdzie Bałtyk turkusowy...) 18
- 5. Strażnicy morskich fal (Na grzbietach fal garbatych...) 20
- 6. Niech nam żyje polska flota 21
- 7. Chłopcy z marynarki (Smagłe lica, twarde karki...) 22
- 8. My stare wilki (Kontrtorpedowiec cały ze stali...) 23
- 9. Marsz odkotwiczenia (Jeden jest w życiu cel...) 24
- 10. Na Bałtyku panowanie (Przez spienione szare fale...) 26
- 11. Hej, tam widać żagle 27
- 12. Kasia miała marynarza 28
- 13. Oczęta (W słoneczny poranek tak dumnie...) 29
- 14. Piosenka absolwencka (Szkołę skończyli, dyplom dostali...) 30
- 15. Na pożegnanie szkoły (Upływa szybko życie...) 31
- 16. Gdy wieczorem siedzę sam 32
- 17. Gaudeamus 33
- 18. Nie zaznał życia, kto nie służył w marynarce 34
- 19. Szlak żeglarski 36
- 20. Białe róże - wersja morska (Rozkwitają pąki białych róż...) 38
- 21. Portowe światła Gato 39
- 22. A dziewczę ma jasne oczęta (Już sygnał podnoszą na linie...) 40
- 23. Pięciu chłopców z „Albatrosa" (Na manewry do Sant Marka...) 42
- 24. Morowa marynarska wiara 45
- 25. Merylu (Ciężka jest praca, żmudna i zła...) 46
- 26. Marianna 48
- 27. Wesoły marynarz (Zwiedziłem różne kraje...) 50
- 28. Niewierny marynarz (Tam w dolinie nad Wisłą...) 52
- 29. Więc pijmy wino, hej, marynarze (Marynarz tęskni...) 53
- 3O. Syn sternika (Nad brzegiem morza...) 54
- Piosenki żołnierskie
- 31. Ułani, ułani 58
- 32. Jak to na wojence ładnie (A kto chce rozkoszy użyć.) 60
- 33. Ej, dziewczyno 62
- 34. O mój rozmarynie 64
- 35. Ułan na widecie (Tam na błoniu błyszczy kwiecie ) 66
- 36. Jak wspaniała nasza postać 68
- 37. Ostatni mazur (Jeszcze jeden mazur dzisiaj. ) 70
- 38. Marsz Sokołów (Ospały i gnuśny. ) 71
- 39. Wizja szyldwacha (Na pole bitwy...) 72
- 40. Maszerują chłopcy, maszerują (Nie noszą lampasów ) 74
- 41. Wojenko, wojenko 76
- 42. Białe róże (Rozkwitają pąki białych róż. ) 78
- 43. Przybyli ułani pod okienko 79
- 44. Szkolna kompania (Ledwo się słońce w górę uniesie ) 80
- 45. Madelon (Gdy po ćwiczeniach wolny mamy czas...) 82
- 46. Pobór na dziewczyny (Hej, panienki posłuchajcie...) 84
- Piosenki ludowe
- 47. Chłopcy krakowiacy (Albośmy to jacy tacy...) 88
- 48. Pobili się dwaj górale (Za górami, za lasami...) 89
- 49. Góralu, czy ci nie żal 90
- 50. Czerwony pas 92
- 51. Poszedł Marek na jarmarek 94
- 52. Chodziłem po polu 95
- 53. Szła dzieweczka do laseczka 96
- 54. Cyganie (Hej, tam pod lasem...) 98
- 55. Siwy konik, siwy Gato 100
- 56. Miała młynarka trzy córy 102
- 57. Niedaleko jeziora 103
- 58. Umarł Maciek, umarł (Idzie Maciek bez wieś...) 104
- 59. Dzwoń, dzwoń, dzwoń dzwoneczku (Żal, żal za dziewczyną...) 105
- 60. U młynarza Marcina 106
- 61. Stał się cud pewnego razu (Niedaleko od Krakowa...) 107
- 62. Miała baba koguta 108
- Piosenki frywolne i biesiadne
- 63. Marysiu buzi daj (Bije mama, bije mama...) 112
- 64. Nasza Wandziula 113
- 65. Małgorzatka 114
- 66. Siekiera, motyka (Używajmy póki czas...) 115
- 67. Na zielonej Ukrainie 116
- 68. Rozkoszy nieba nie chcę znać (W piwnicy sobie siedzę sam...) 118
- 69. Komu dzwonią, temu dzwonią 119
- 70. Pije Kuba do Jakuba 120
- Bibliografia 122
- Indeks nazwisk 123
- Alfabetyczny spis tytułów i incypitów piosenek 125
- Objaśnienie znaków 128
Gato
128 str., oprawa miękka, format 160x240
Stan: b.dobry (-) minimalne otarcia krawędzi okładki
Wyd.: Krajowa Agencja Wydawnicza, Gdańsk, 1987
ISBN: 83-03-02088-9
