Żywot młodzika niepoczciwego imieniem Pablos, czyli wzór dla obieżyświatów i zwierciadło filutów - Francisco de Quevedo

Tytuł oryginału: Historia de la vida del buscón llamado don Pablos ejemplo de vagamundos y espejo de tacaños
Tłumaczenie: Kalina Wojciechowska
Wstep: Piotr Sawicki
Przypisy: Kalina Wojciechowska
Ilustracje: na podstawie rysunków L. Bramera ilustrujących twórczość Queveda — wyb. Anna Kozak; na frontospisie portret Queveda pędzla Diego Velazqueza, 1635

Ze Słowa wstępnego Piotra Sawickiego:
Ta jedyna powieść napisana przez Queveda (…) wydana została po raz pierwszy w Saragossie w r. 1626, najprawdopodobniej bez wiedzy i zgody autora. Pierwsza redakcja tego utworu sięga jednak lat znacznie wcześniejszych, 1603-1604, jak o tym świadczą zawarte w nim aluzje do postaci, dzieł i wydarzeń historycznych z pierwszych lat stulecia. (…)
Wbrew rozpowszechnionej w krytyce hiszpańskiej opinii, przypisującej autorowi jedynie chęć zabawienia dowcipnymi „konceptami” czytelnika, [książka ta] zawiera interesujący i bogaty materiał socjologiczny, pozostając wciąż żywym i niezmiernie plastycznym obrazem całego niemal współczesnego autorowi społeczeństwa hiszpańskiego, obrazem nakreślonym z wyraźną pasją satyryczną, z równie wyraźnych pozycji klasowych. Pogarda i sarkazm wobec wyrzutków społeczeństwa, takich jak Pablos i jego rodzina, a nawet skrajna nienawiść, jakiej dowody — zgodnie z rozpowszechnionymi wówczas przesądami rasowymi — daje Quevedo w stosunku do Morysków, Żydów czy „nowych chrześcijan”, sąsiadują z pobłażliwą ironią wobec ubogich hidalgów, członków „akademii poszukiwania fortuny”, w których kompanii znajduje się Pablos w Madrycie, oraz z wyraźnym akceptowaniem postawy nielicznych przedstawicieli bogatej szlachty (…) Quevedo jest pełen obrzydzenia dla ciała, będącego siedzibą niskich, zwierzęcych instynktów, i zgodnie z barokowym naturalizmem, który lubował się w odmalowywaniu ohydy, manifestuje swój wstręt wobec spraw cielesnych w różnoraki sposób, nie szczędząc rażących nasze zmysły wrażeń i obrazów. „Żywot młodzika” zawiera liczne opisy czynności fizjologicznych i towarzyszących im zapachów, pijaństwa i obżarstwa, zboczeń seksualnych, a nawet kanibalizmu.PIW, 1978

• Słowo wstępne — Piotr Sawicki
• Od tłumacza — Kalina Wojciechowska
• Dedykacje
• Księga pierwsza
  • Rozdział I, w którym powiada się, kim jestem i skąd się wywodzę
  • Rozdział II o tym, jak poszedłem do szkoły i co mnie tam spotkało
  • Rozdział III o tym, jak zamieszkałem w internacie uczniów jako służący don Diega Coronel
  • Rozdział IV o powrocie do zdrowia i o tym, jak wyruszyliśmy do szkół, do Alcalá de Henares
  • Rozdział V o przybyciu do Alcalá, o patencie studenckim i o figlach, jakie płatano mi jako nowicjuszowi
  • Rozdział VI o okrucieństwie gospodyni i o moich figlach Gato
  • Rozdział VII o odjeździe don Diega i nowinach o śmierci mego ojca i matki, i o postanowieniach, jakie powziąłem
• Księga druga
  • Rozdział I o podróży z Alcalá do Segowii i o tym, co mnie w drodze spotkało, aż do Rejas, gdziem stanął na noc
  • Rozdział II o tym, co mi się przygodziło na gościńcu do Madrytu, i o spotkaniu z poetą Gato
  • Rozdział III o tym, co robiłem w Madrycie i co mi się przy godziło po drodze do Cercedilla, gdziem się na noc zatrzymał
  • Rozdział IV o wizycie w domu mojego stryja, o jego gościach, odzyskaniu mojej schedy i powrocie do stolicy
  • Rozdział V o mojej ucieczce, podróży do stolicy i o tym, co mi się podczas niej przygodziło
  • Rozdział VI o dalszej drodze i o tym, czegom się dowiedział o życiu i obyczajach mego towarzysza
• Księga trzecia
  • Rozdział I o tym, co mnie spotkało w stolicy w ciągu dnia i nocy następnej
  • Rozdział II, który rozwija w dalszym ciągu rozpoczęty wątek i opowiada o różnych dziwnych zdarzeniach
  • Rozdział III dalszy ciąg opowieści, w którym całe bractwo znalazło się w więzieniu
  • Rozdział IV, który opowiada o przygodach w więzieniu, pókiśmy stamtąd nie wyszli, stara i moi kompanowie w pohańbieniu, a ja zwolniony na słowo
  • Rozdział V o tym, jak wynająłem mieszkanie, i o nieszczęśliwym przypadku, jaki mnie w nim spotkał
  • Rozdział VI dalszy ciąg opowiadania i o różnych późniejszych przygodach
  • Rozdział VII w którym opowiedziany jest dalszy ciąg historii oraz inne przygody i nieszczęścia, jakie na mnie spadły
  • Rozdział VIII o mojej kuracji i innych osobliwych zdarzeniach
  • Rozdział IX, w którym zostaję komediantem, poetą i galantem mniszek
  • Rozdział X o tym, co mi się przygodziło w Sewilli, zanim odpłynąłem do Indii
• Przypisy
• Spis rzeczy

Francisco de Quevedo y Villegas (1580-1645), hiszpański pisarz, sekretarz króla Filipa IV, dyplomata i polityk. Na skutek intrygi związanej z osobą faworyty królewskiej był więziony 1639-1643. Jeden z najwybitniejszych twórców hiszpańskiego baroku (okres tzw. Złotego Wieku), stosował wyszukany dworski styl, tzw. konceptyzm.
Obfita twórczość Quevedo reprezentuje m.in.: prozę satyryczną, piętnującą ówczesne społeczeństwo, posługującą się groteską i fantastyką, np. Sny (1927) i Godzina dla każdego, czyli Fortuna mózgiem obdarzona (1951) - łączne wydanie polskie 1982. Ponadto pisał traktaty moralistyczne, historyczne, teologiczne, polityczne, m.in. Polityka boża (1626, wydanie polskie 1633), poezję, jak zbiór El parnaso español (1648). Napisał również popularną powieść łotrzykowską Żywot młodzika niepoczciwego imieniem Pablos, czyli wzór dla obieżyświatów i zwierciadło filutów (1626, wydanie polskie 1978).


Gato
Seria:
156 str., oprawa twarda, format 170x200
Stan: b.dobry (-) delikatne otarcia krawędzi okładki, stemple biblioteki
Wyd.: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1978 (wydanie 1!)
ISBN: -